Kongresi i Manastirit, i mbajtur në nëntor të vitit 1908, përfaqëson një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë shqiptare moderne, duke vendosur themelet e unifikimit të alfabetit të gjuhës shqipe dhe duke shërbyer si moment kyç në përmbushjen e objektivave të Rilindjes Kombëtare. Kjo kumtesë s…

Ky artikull shqyrton rolin dhe fatin e familjes Dako pas Kongresit të Manastirit dhe përndjekjen e saj gjatë regjimit komunist në Shqipëri. Kongresi i Manastirit i vitit 1908 ishte një moment vendimtar në historinë shqiptare, duke konsoliduar alfabetin e gjuhës shqipe dhe duke forcuar identitetin ko…

Ky punim trajton paraqitjen kontekstuale dhe ideologjike të leksikut në tekstet mësimore të gjuhës shqipe para vitit 1990, vit që shënoi rënien e regjimit komunist dhe tranzicionin drejt një sistemi demokratik në Shqipëri. Ideologjia komuniste e asaj periudhe ndikoi jo vetëm në sistemin politik dhe …

Historia e përhapjes së Islamit në territoret shqiptare, për shkak të veçorive të këtij procesi në krahasim me vendet e tjera të rajonit, lidhet me parahistorinë e përhapjes dhe shpërndarjes së të dy krahëve të Krishtërimit. Boshllëku i lënë nga Krishtërimi pikërisht në territoret shqiptare është nd…

Ngjaijet e rëndësishme kombëtare, varësisht nga rrethanat e kohës, u përfolën në mënyra të ndryshme nga historianë e publicistë. Në këto kushte, pa dyshim nuk ka qenë lehtë që shumë atdhetarëve dhe ngjaijeve historike t’u jepet vendi meritor në historinë tonë kombëtare dhe të mos i mbulojë pluhuri i…

Nё Deklaratёn e Pavarësisë, edhe pse jo nё mёnyrё eksplicite, shprehet njё formё ndarjeje midis shtetit dhe besimit fetar, kjo pёr tё bёrё tё mundur qё shteti i ri tё mos kishte infl uencё osmane nёpёrmjet besimit islam. Statuti Organik i Mbretёrisё Shqiptare e parashikoi tё shprehur pёr herё tё par…

Përpjekja për të hedhur dritë, mbi rrugëtimin e deritanishëm 100 vjeçar, të raportit të marrëdhënieve midis shtetit shqiptar dhe fesë e institucioneve të saj, në fushën e lirive dhe të drejtave të besimit, është një angazhim modest, që të mundëson të shohësh përmes retrospektivës horizontin e ri të …

Glosari i Mr. Qemajl Morinës është një përpjekje për ta ndrequr gjendjen e shfytyruar të terminologjisë fetare në fjalorët e hartuar të gjuhës shqipe në periudhën komuniste e nën diktatin ideologjik që shquhej për antifetarizëm, përkatësisht që kishte si pikë nisëse në interpretimin e nocioneve them…

Fetari, intelektuali dhe patrioti i shquar i Anamoravës, Haki ef. Sermaxhaj, u lind në vitin 1914, në fshatin Hogosht të Dardanës (ish- Kamenicë). Ai rrjedh nga një familje përparimtare, arsimdashëse dhe fetare islame. Gjatë Luftës së Dytë Botërore shtëpia e tij ishte çerdhe e intelektualëve dhe e p…

Shqipëria dhe mbarë hapsira shqiptare kanë një trashëgimi të pasur të besimit dhe institucioneve islame. Këto institucione janë dëshmuar për ndikim të fuqishëm në tërë jetën sociale, kulturore të shqipëtarëve musliman, duke vazhduar në harmoni me qytetarët e besimeve të tjerë. E theksoj këtë edhe ng…

Ky numër i revistës Studime për artin merret me temën e fillesave dhe specifikisht me tri pika kyçe në historinë moderne e bashkëkohore të Shqipërisë, që u hapën rrugë fillimeve të reja (qofshin këto “të mira”, “të këqija”, apo të rreme – dhe gjithçka e ndërmjetme): Lufta Antifashiste Nacional-Çliri…

Consulting the most recent publication on the history of Albanian theater, we find the term partisan theater used to describe a practice that precedes the emergence of professional Albanian theater. It is surprising that (even today) such a minor theatrical phenomenon, which appeared in the years 19…