Ky punim ka për qëllim të paraqesë një dukuri që është e pranishme në mbarë letërsinë. Dukuria si e tillë lidhet më krijimin e letërsisë së mirëfilltë duke marrë brumin nga realitet i jetuar i autorëve. Një përkufizim më i qartë do të ishte dhimbja personale e kthyer në art. Kësaj here do të mbetemi…

Punimi trajton njërën prej veprave më të mira të Adem Demaçit: romanin autobiografik Dashuria kuantike e Filanit, në të cilën, duke rrëfyer me “kapërcime”, autori mbulon një kohë rreth gjysmëshekullore. Ngjarjet, situatat, mjedisi, personazhet janë të vërteta, natyrisht të plotësuara me tisin e fiks…

Që nga Kongresi i Drejtshkrimit (1972), shqipja standarde është konsoliduar ndjeshëm, duke përballuar sfida shoqërore, kulturore dhe politiko-ideologjike. Megjithë qëndrueshmërinë e saj, diskutimet për rishikimin e drejtshkrimit kanë vijuar, shpesh të udhëhequra nga propozime të pjesshme dhe pa një …

Terminologjia shqipe pas LDB-së mori kahe të duhura shkencore. Jo vetëm se, si çështje mori vëmendje edhe më të madhe nga gjuhëtarë, por edhe u krijuan kushte më të mira për përudhjen e saj. Filluan të botoheshin revista shkencore, në të cilat zinin vend probleme të ndryshme të kësaj fushe, u themel…

Në këtë punim, i cili synon të shqyrtojë “Fjalorin e orientalizmave në gjuhën shqipe” të Tahir N. Dizdarit, krahas kontributeve kryesore të autorit në këtë vepër të vëllimshme dhe shumë të vlerësuar, janë trajtuar gjithashtu disa aspekte që lidhen me huazimet e ndryshme gjuhësore, të quajtura zakoni…

Përvoja e dialogimit është shumë e hershme. Atë e përkrahën dhe e përpunuan të gjithë njerëzit e mençur, mendimtarët e të gjitha kohërave dhe të të gjitha rrymave filozofike, qofshin këto idealiste, materialiste, racionaliste, empiriste, ekzistencialiste, irracionaliste, fenomenaliste etj. Pjesa më …

Si në gjuhët e tjera të Ballkanit, ashtu edhe në gjuhën shqipe kanë hyrë shumë fjalë nga turqishtja. Edhe pse etimologjia e tyre është e ndryshme, ne i quajmë “fjalë turke” ose “turqizma”, siç i quajnë turkologët perëndimorë, sepse ato kanë ardhur nëpërmjet turqve dhe gjuhës turke. Shumë prej këtyre…

Pamja me të cilën shfaqet sot në leksikun e shqipes mikrofusha e emërtimeve të njerëzve me emra të botës shtazore në gji të makrofushës leksikore të emërtimeve të njerëzve sipas dukës së jashtme e tipareve morale në tërësi, është pasojë e ndryshimeve semantike të mëdha e të thella që kanë ndodhur në…

Artikulli analizon korpusin e italianizmave të shqipes së teksteve të vjetra, të përpunuar në kuadrin e projektit DPEWA të Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, nga këndvështrimi i mënyrës së transmetimit të tyre në gjuhën shqipe. Për këtë qëllim janë përcaktuar disa kritere për dallimin e hua…

Në përcaktimin e rregullave të drejtshkrimit të shqipes, po ashtu edhe të përjashtimeve nga rregullat, është marrë parasysh dendur ecuria e praktikës gjuhësore. Disa çështje për të cilat nuk ka pasur rregulla unike, janë njësuar më parë në praktikë dhe janë sanksionuar më pas në kodin e drejtshkrimi…

Ky punim trajton paraqitjen kontekstuale dhe ideologjike të leksikut në tekstet mësimore të gjuhës shqipe para vitit 1990, vit që shënoi rënien e regjimit komunist dhe tranzicionin drejt një sistemi demokratik në Shqipëri. Ideologjia komuniste e asaj periudhe ndikoi jo vetëm në sistemin politik dhe …

Ky punim trajton një çështje të rëndësishme të drejtshkrimit të shqipes, atë të /ë/-së së patheksuar. Edhe pse është një çështje e ndërlikuar, e debatuar dhe e trajtuar gjerësisht ndër gjuhëtarët shqiptarë, në punimet e mëparshme kanë munguar të dhënat nga nxënës të shkollave 9-vjeçare për përvetësi…