42 rezultate
Faqja 1 / 4Problemi gjuhësor i përhapjes së krishterimit
Përhapja e krishterimit në trevat ku sot flitet shqipja ka qenë një procès i dyfishtë. Nga njëra anë, ishte një mënyrë e re vështrimi për botën dhe njeriun, thelbësisht e ndryshme nga paganizmi i pranishëm prej lashtësie në këto vise, madje sillte me vete edhe institucione të reja, rite e zakone të …
Probleme aktuale të shqipes sot
Shqipja vijon të jetë nën trysninë e shkruesve dhe folësve të pakujdesshëm. Shteti dhe institucionet publike që varen ose lejohen prej tij duhet të kenë më shumë dashuri e kujdes për gjuhën që përdorin. Ka ardhur koha që normëshkelësit të përgjigjen për dëmin që i shkaktojnë gjuhës shqipe. “Malli” p…
Shprehësia sintaksore në romanin “Aksidenti” të Ismail Kadaresë
Proza e Kadaresë ka lënë gjurmë të mëdha në letërsinë botërore, por krahas vlerave letrare ka edhe vlera të mëdha gjuhësore. Arsyeja ka qenë dhe mbetet befasimi aq i këndshëm që përjetojnë lexuesit nga stili dhe formësimi gjuhësor që ndjen shkrimtaria e këtij autori. Romani “Aksidenti” në tërësinë e…
Eposi i kreshnikëve si përmendore madhështore e kulturës ligjërimore të shqipes
Artikulli është marr nga studimi “Etnografia e të folurit në eposin e Kreshnikëve”, mbajtur edhe si punim në Konferencën shkencore kushtuar eposit të Kreshnikëve, në Prishtinë, gusht 2010. Eposi i Kreshnikëve përbën një përmendore të mrekullueshme të kulturës së gjuhës, një trashëgimi të paçmueshme …
Analiza gjuhësore e veprës së Sami Frashërit “TaaŞŞuk-i tal’at ve fitnat”
Vepra e parë e Sami Frashërit[1] “Taaşşuk-i Tal’at ve Fitnat” (Dashuria e Talatit me Fitnetin)[2] njëherësh është romani i parë në letërsinë turke. Samiu këtë vepër e shkroi kur i kishte 21 vjet.
Për herë të parë është botuar më 1872 në gjuhën turke-osmane. Fillimisht u botua në tri pjesë dhe lajmi…
Kostaq Cipo dhe Fjalori i gjuhës shqipe, 1954
Para 60 vjetësh, gjatë komemorimit të ceremonisë së vdekjes së Kostaq Cipos, një anëtar i Institutit të Shkencave dhe figura të njohura si Kol Paparisto, Aleksandër Xhuvani, Gjovalin Lika, Kahreman Ylli, Aleks Buda, Mahir Domi, Shefqet Musaraj, Dhimitër Shuteriqi, Sotir Kuneshka dhe Sali Mborja shkr…
Ndikimet morfosintaksore të huaja në gjuhën shqipe
Kohët e fundit, në vargun e gabimeve dhe shmangieve të palejueshme nga normat e shqipes standarde, po shtohen jo vetëm gabimet drejtshkrimore dhe fjalët e huaja të panevojshme, po edhe disa ndikime morfosintaksore të huaja që sjellin pështjellim dhe largim nga hiret e shqipes. Këtë dukuri e shohim m…
Problematika të përfshirjes gjinore në përkthimet shqip të teksteve hyjnore
Historia ka treguar se Islami si fe e shpallur jo rrallë është akuzuar se është ‘shtypës dhe diskriminues’ ndaj grave. Ky debat mbahet i gjallë akoma sot e kësaj dite, dhe studiues të shumtë dhe njohës të interpretimeve fetare dhe gjuhësore argumentojnë se ky keqkuptim edhe mund të jetë edhe nga ele…
Raporti mes tekstit të shenjtë dhe atij laik në librat shkollorë të gjuhës arabe
Një analizë e teksteve arabe të njëqind viteve të fundit ka treguar se libri shkollor i një grupi autorësh: Sikiriç, Pashiç dhe Hanxhiç ka mbetur në përdorim për një kohë mjaft të gjatë, aq sa gjuha në të cilën është shkruar gramatika, është e vjetruar.
Në periudhën pas viteve 1990, mësimi në medres…
Diateza si mekanizëm gjuhësor kompleks për të formuar konstrukte alternuese në gjuhën Shqipe
Diateza përbën një nga kategoritë më të vështira dhe jo pak të rrahura në gjuhësi. Për të nuk ka një përkufizim dhe shpjegim të njëjtësuar, të kënaqshëm, të pranuar nga të gjithë gjuhëtarët. Në traditën e studimeve gramatikore, trajtimi i diatezës kryesisht si kategori morfologjike, dhe deri diku se…
Nga linguistika te estetika e politika
Në këtë punim studimor do të analizojmë konceptet dhe mendimet e studiuesit të njohur Arshi Pipa për romantikun e parë shqiptar, Jeronim de Rada. Punimi ynë ka për bazë trilogjinë studimore të Arshi Pipës Trilogia Albanica II, Hieronymus De Rada (1978), një analizë që shtrihet nga linguistika (leksi…