Që në dekadën e parë të sundimit osman, në qendrat e jugut shqiptar si: Janinë, Nartë, Prevezë, Paramithi, Konispol, Margëllëç, Pargë, Filat, Gjirokastër etj., u hapën njëra pas tjetrës faltoret dhe medresetë islame. Të parat synonin të rrënjosnin besimet shpirtërore te masat vendase, ndërsa të dyta…

Gjatë periudhës së Perandorisë Osmane, shumë familje të shquara shqiptare, si Skuraj, Mahmut-Begolli, Vloraj, Aslan-Pashalli, Sinan-Pashalli, Bushatlli, Kurt-Pashalli, Bargjinolli, Hoxholli, Rrotlla, Rexhep-Pashalli, Gjinolli, Toptani, Biçakçi, Tepelena, etj., trashëguan të drejtën familjare për të …

Hasan Tahsini është cilësuar si njeriu që u dashurua mbas të vërtetës për të zbuluar atë kudo që ajo ndodhet, e dukshme apo e padukshme, e lehtë apo e ndërlikuar, afër apo larg, midis yjeve e universit të pafund apo në një pikë uji, në lëndë, në shoqërinë njerëzore dhe në mendimin njerëzor. Ai dha m…

Xhamitë, si ndërtim te kultit musliman, janë faltore me përdorim krahasimisht te gjatë dhe masiv në trojet banuara tradicionalisht nga shqiptarë. Këto faltore i kane fillesat e tyre në keto troje, të lidhura me pushtimin osman, qe nisi ne shek. XV, dhe vazhdoi për gati pesë shekuj. Sipas statistika…

Periudha e Perandorisë Osmane solli me vete ndryshime në shumë aspekte kulturore, sociale, juridike dhe ekonomike. Kjo periudhë pati rëndësi të madhe për shumë qytete të Evropës në përgjithësi, duke përfshirë edhe Hungarinë në veçanti. Shumë shqiptarë zunë poste të rëndësishme në Perandorinë Osmane,…

Filozofët myslimanë, si shumë dije dhe shkenca të tjera, edhe Logjikën e huazuan nga grekët e lashtë, sidomos nga Aristoteli. Filozofi më i njohur grek në botën islame konsiderohet Aristoteli, veprat e të cilit u përkthyen në gjuhën arabe dhe trashëgimia e tij filozofike pati ndikimin më të madh në …

Të dhënat dëshmojnë se Salih Pashajt dhe Rrotllajt janë dy familje të vjetra dhe të njohura të Prizrenit me prejardhje të ndryshme. Duhet pranuar fakti se Salih Pashajt ishin nga fshati Nagavc, ndërsa i pari i tyre ka qenë Mehmed Pasha, ndërtuesi i Xhamisë së Bajarklisë a të Mehmet Pashës. Në kronik…

Me qëllim të kontrollit më të rreptë të institucioneve islame, autoritetet shtetërore të Mbretërisë Serbe, Kroate dhe Sllovene kërkuan të dhëna për çdo imam, shkollë dhe xhami veç e veç, për kushtet e medreseve, xhamive dhe mektebeve.Myftiu i asaj kohe në Prizren, Idriz ef. Hizriu ka rezervuar të dh…

Për vlerat e tij të rëndësishme historiko-kulturore, Berati është një prej qendrave qytetare më të spikatura të hapësirës shqiptare dhe asaj evropiane më gjerë. Kjo qendër ruan vlera të rëndësishme historiko-kulturore në fushën ndërtimore, që prej shek. IV p.e.s. deri në ditët tona. Gjatë historisë …

Realiteti historik dëshmon se gjatë gjithë shekullit të 20-të, një numër faktorësh si: Albanofobia dhe shfarosja e kulturës greko-sllave ndaj pjesës kryesore të kombit shqiptar; sistemi shkollor ateist-komunist në të gjitha territoret ku flitet gjuha shqipe, veçanërisht në Shqipëri, shkatërrimi i vl…

Jeta dhe vepra e Hafëz Ali Riza Ulqinakut (1855 – 1913) Në Ulqin, si krijues vlerash kulturore dhe shkollore përmendet hafëz Ali Riza Ulqinaku, i cili ka shkruar “Mevludin”. Në gjuhën shqipe e kanë shkruar “Mevludin”, edhe shkrimtarë shqiptarë, si Hasan Zyko, Ismail Floqi, Haxhi Çiçkaj, Avdullah Kon…

Stili i veprimtarisë fetare, nga studiues të fushës së stilistikës dhe pragmatikës, klasifikohet si pjesë përbërëse e stileve funksionale të gjuhës shqipe, krahas stileve të veprimtarive shkencore e teknike, shtetërore-administrative, shoqërore-politike dhe letrare-artistike.Pa u zgjatur në cilësitë…