Që në dekadën e parë të sundimit osman, në qendrat e jugut shqiptar si: Janinë, Nartë, Prevezë, Paramithi, Konispol, Margëllëç, Pargë, Filat, Gjirokastër etj., u hapën njëra pas tjetrës faltoret dhe medresetë islame. Të parat synonin të rrënjosnin besimet shpirtërore te masat vendase, ndërsa të dyta…

Në kuadër të reformave arsimore, të ndërmarra në Perandorinë Osmane, rëndësi të madhe iu dha edhe modernizimit dhe hapjes së shkollave të mesme - gjimnazeve rushdije dhe idâdije të cilat ishin me karakter laik. Nga viti 1855 e këndej edhe në Kosovë (në kufijtë e sotëm administrativë), u hapën gjiths…