Pamja me të cilën shfaqet sot në leksikun e shqipes mikrofusha e emërtimeve të njerëzve me emra të botës shtazore në gji të makrofushës leksikore të emërtimeve të njerëzve sipas dukës së jashtme e tipareve morale në tërësi, është pasojë e ndryshimeve semantike të mëdha e të thella që kanë ndodhur në…

Artikulli analizon korpusin e italianizmave të shqipes së teksteve të vjetra, të përpunuar në kuadrin e projektit DPEWA të Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, nga këndvështrimi i mënyrës së transmetimit të tyre në gjuhën shqipe. Për këtë qëllim janë përcaktuar disa kritere për dallimin e hua…

Ky punim trajton paraqitjen kontekstuale dhe ideologjike të leksikut në tekstet mësimore të gjuhës shqipe para vitit 1990, vit që shënoi rënien e regjimit komunist dhe tranzicionin drejt një sistemi demokratik në Shqipëri. Ideologjia komuniste e asaj periudhe ndikoi jo vetëm në sistemin politik dhe …

Aleksandër Xhuvani, biri dhe qytetari i nderuar i Elbasanit, është një nga figurat më të shquara të gjuhësisë dhe arsimit shqiptar. Profesor, studiues dhe drejtues shkencor, ai dha kontribute themelore në normimin, pastrimin dhe zhvillimin e gjuhës shqipe. I përfshirë në jetën politike dhe shoqërore…

Ligjërimi bisedor është gjuha e gjallë e përbashkët kombëtare. Vendi i tij është midis gjuhës standarde dhe dialekteve (të folmeve). Dhe kjo do të thotë, atëherë, që ai është gjithnjë nën ndikimin edhe të gjuhës standarde, edhe të ligjërimit dialektor-krahinor. Ndikon më shumë gjuha standarde apo li…

Përhapja e krishterimit në trevat ku sot flitet shqipja ka qenë një procès i dyfishtë. Nga njëra anë, ishte një mënyrë e re vështrimi për botën dhe njeriun, thelbësisht e ndryshme nga paganizmi i pranishëm prej lashtësie në këto vise, madje sillte me vete edhe institucione të reja, rite e zakone të …

Hulumtimi ynë trajton një pjesë të rëndësishme të leksikut shqip, i cili ka qenë objekt i studimeve të shumta të gjuhëve të Ballkanit. Thënë ndryshe, ky hulumtim ka për qëllim të nxjerrë në pah fun- ksionet e kësaj pjese të leksikonit shqip të njohur si turqizma, në tekstet e nivelit të ulët të form…

Terminologjia islame është rrënjosur thellë në leksikun e shqipes. Termat islame janë të pranishme edhe në “Udha Muhammedane”, përkthyer nga Hafiz Ibrahim Dalliu. Në përkthimin e Dalliut gjejmë shumë huazime që i përkasin leksikut islam. Disa nga këto huazime autori i ka shfrytëzuar pa sqarime, kurs…

Punimi synon të sjellë një pamje të plotë të botimit të veprave në fushë të leksikografisë, në një periudhë kur po bëheshin përpjekje të veçanta për standardizimin e gjuhës shqipe. Karakteristikë e këtyre botimeve është edhe përfshirja në këtë kohë edhe e leksikografisë bashkëkohore, asaj në fushë t…

L’identificazione della lingua balcanica antica che ha dato origine all'al­banese costituisce uno dei temi più affascinanti ma anche più ardui della lin­guistica storica. Se, a distanza di quasi un secolo dai primi contributi scientifici, ci troviamo ancora lontani da una soluzione definitiva, ciò d…