.

Në këtë kumtesë ne do të shtjellojmë jo kategorinë gramatikore të diatezës në tërësi, por vetëm disa çështje, që i dikton vetë materiali i gjuhës shqipe dhe që kanë të bëjnë kryesisht me përkufizimin e diatezës dhe me grupimin e foljeve në diatezë. Në përkufizimin tradicional të diatezës në përgjit…

Mbiemri, ashtu si edhe emri që përcaktohet prej tij, është një fjalë emërtuese dhe e kuptimshme, që mund të kryejë funksione të ndryshme si gjymtyrë e fjalisë dhe që ka po ato kategori gramatikore që ka edhe emri që ky përcakton. Atëhere lind pyetja: ku ndryshojnë midis tyre këto dy pjesë të ligjëra…

Është tashmë një fakt i njohur që në gjuhën e sotme shqipe, për té shprehur kuptimin e kohës së ardhme, përdoren kryesisht1 dy tipa formasti analitike, që ndërtohen me anë të pjesëzës foljore -«do» dhe me anë të foljes «kam». Në tipin e parë pjesëza «do» ndiqet nga e tashmja e lidhores, të pajisur o…

Çështja e kuptimit të fjalisë dhe e natyrës gramatikore të saj, që është nga më të rëndësishmet dhe njëkohësisht nga më të ndërlikuarat e çdo sintakse, ende nuk ka gjetur një zgjidhje të kënaqshme në shken- cën tonë sintaksore, ku mund të thuhet se janë përvijuar dy drejtime kryesore, që i kundërvih…

Njëzetepesë vjetët e fundit mund të quhen me të drejtë etapa e afirmimit të shkencës sonë letrare si shkencë në kuptimin e plotë të fjalës, etapa e zhvillimit të vrullshëm të saj mbi një bazë krejt të re, mbi bazën e metodologjisë marksiste. Shkenca jonë e re letrare ka meritën që, duke kapërcyer ko…

Në fushën Gjuhët dhe komunikimi, gjuha shqipe dhe letërsia trajtohen së bashku dhe janë përfshirë në një tekst të vetëm shkollor. Ky integrim sjell përfitime dhe sfida në procesin e mësimit të gramatikës në shkollat e mesme të ulëta në Kosovë. Qëllimi i hulumtimit ishte të shqyrtojë mënyrën se si më…

Në epokën e digjitalizimit, inteligjenca artificiale (IA) po e transformon ndjeshëm mënyrën e të nxënit në arsimin e mesëm të lartë. Ky studim shqyrton mundësitë e ndikimit të IA-së, me fokus në ChatGPT, në përvojën e të nxënit të nxënësve 14-15 vjeç. Theksi vihet mbi balancimin midis përfitimeve dh…

Historia e terminologjisë shqipe është e lidhur në mënyrë të pashkëputur me të gjithë historinë e zhvillimit të gjuhës sonë, si gjuhë e shkruar dhe si gjuhë kulture. Prandaj edhe historikun e kësaj fushe të shqipes mund ta ndjekim që në hapat e para që ka bërë gjuha jonë si gjuhë e shkruar. Kështu…

Në studimin e gjuhës, të jetës dhe të kulturës materiale e shpirtërore të ilirêve një rëndësi të veçantë ka edhe onomastika e tyre. Kërkimet në këtë fushë dhe në lëmin gjuhësor e historik pë rgjithësisht i kanë çuar kohët e fundit disa autorë në përfundime të reja rreth prejardhjes dhe shtrirjes ter…

Krijimtaria e Mjedës ka zënë prej kohe një vend nderi në letërsinë tonë. Në këtë krijimtari, që ka tërhequr vazhdimisht vëmendjen e studi uesve për vlerat e larta artistike dhe problemet që paraqet. ndeshen nga një anë simpatia për fshatarësinë e varfër, së cilës poeti i përkiste nga origjina dhe me…