Kodifikimi i kësaj letërsie nis me shënimet e para të mbajtura nga shokët e Profetit Muhamed mbi ajetet kuranore që i zbrisnin gjatë shpalljes hyjnore. Në trojet shqiptare dhe në vende të tjera, si Spanja, Portugalia, Bosnja dhe Hercegovina etj., zhvillimi i letërsisë, përmes përdorimit të alfabetit…

Ky studim është pjesë e një projekti individual që po zhvillon dhe boton dora-dorës shkruesi i këtyre radhëve lidhur me ‘Mesharin’ e Gjon Buzukut si libri i parë i botuar shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023, 2024, 2025, 2026a – në shtyp, 2026b – në shtyp). Këtu kemi marrë në analizë çështjen e nd…

Kongresi i Manastirit, i mbajtur në nëntor të vitit 1908, përfaqëson një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë shqiptare moderne, duke vendosur themelet e unifikimit të alfabetit të gjuhës shqipe dhe duke shërbyer si moment kyç në përmbushjen e objektivave të Rilindjes Kombëtare. Kjo kumtesë s…

Ky artikull shqyrton rolin dhe fatin e familjes Dako pas Kongresit të Manastirit dhe përndjekjen e saj gjatë regjimit komunist në Shqipëri. Kongresi i Manastirit i vitit 1908 ishte një moment vendimtar në historinë shqiptare, duke konsoliduar alfabetin e gjuhës shqipe dhe duke forcuar identitetin ko…

Revolucioni Xhonturk i vitit 1908 solli një riorientim të politikave osmane ndaj popujve jomyslimanë në Ballkan. Në këtë kontekst, Perandoria Austro-Hungareze intensifikoi ndikimin e saj në vilajetet shqiptare, veçanërisht në qytetin e Shkodrës, përmes mbështetjes së arsimit. Vjena përkrahu si shkol…

Sami Frashëri, Pashko Vasa dhe Jani Vreto, në shkurt të vitit 1879, botuan librin Alfabetare e gjuhësë shqip, në të njëjtin vit kur u themelua edhe Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip. Kjo vepër, me karakter enciklopedik dhe didaktik, konsiderohet si botimi i parë kolektiv i Rilindjes Kombëtare m…

Në fund të shekullit XIX dhe në fillim të shekullit XX, politika e jashtme e Italisë, në kuadër të interesave të saj gjeostrategjike në Ballkan, e pa Shqipërinë si aleate për të frenuar ndikimin grek dhe depërtimet sllave në brigjet e Adriatikut dhe Jonit. Në këtë kuadër, formimi i shtetit shqiptar …

Disa kohë më parë, studiuesit e njohur, i ndjeri Faik Luli dhe Islam Dizdari, botuan një vepër të denjë mbi jetën dhe veprën e Hafiz Ali Ulqinakut. Ky klerik atdhetar u dekorua në vitin 1978 me medaljen "Për veprimtari patriotike dhe si veprimtar e luftëtar i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit", ndërsa …

Dr. Hasan Kaleshi është një figurë e nderuar dhe e lavdërueshme, i cili la gjurmë të ndritura në fushën e studimeve orientale. Humbja e tij krijoi një boshllëk që askush nuk mund ta mbushë në këtë degë të jetës dhe shkencës. Si një orientalisti i mirëfilltë, ai kurrë nuk e përzjeu jetën e tij me amb…

Më 25 gusht 2024, u nda nga jeta Prof. Dr. Genciana Abazi-Egro, një figurë e shquar në fushën e studimeve orientale dhe në albanologji. Kontributet e saj shkencore kanë lënë gjurmë në studimet akademike dhe në edukimin e gjeneratave të reja. Duhet theksuar se puna dhe veprat e saj janë pjesë e kurik…

Hulumtimi historik jo rrallë herë i pozicionon studiuesit e disiplinave shoqërore përballë situatave interesante.'Mund të duket e çuditshme që një tekst i përmendur afërsisht para një shekulli dhe që nuk përmbante më shumë se dhjetë fjalë, të bëhej më vonë shkak për impenjimin e një grupi të tërë st…

Dështimi i ekspeditës ndëshkimore të Xhavit Pashës në vjeshtën e vitit 1909, kundër shqiptarëve të Kosovës dhe zhvillimi i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, bëri që qeveria xhonturke, për ti dhënë fund kërkesave të shqiptarëve për autonomi, nxori ligje të reja me anën e te cilëve aplikuan taksa të reja,…