Përemri i trajtës së shkurtër u i rasës dhanore numër shumës në Ndroq e Pezë, sikurse edhe në të folmet e tjera të grupit të gegërishtes jugperëndimore, përdoret rregullisht (krahaso me të folmen e Elbasanit, ku i njëjti përemër zëvendësohet nga dhanorja njëjës i). U kan ra paktojt kolet (K.), u gër…

Më 30 dhjetor 2020 u nda nga jeta profesori i mirënjohur, Mehmet Çeliku, një nga figurat më të rëndësishme të gjuhësisë shqiptare dhe të arsimit të lartë në vend. Ai ishte vazhdues i denjë i traditës elbasanase në gjuhësi e radhitet përkrah gjuhëtarëve më të njohur elbasanas, si Kristoforidhi, Xhuva…

Krahinat e Ndroqit dhe Pezës ndodhen në perëndim të qytetit të Tiranës dhe i përkasin rrethit të Tiranës. Të dyja janë krahina kufitare dhe kanë përkatësisht këta kufij gjeografikë: Ndroqi kufizon me Shijakun (V.), me Durrësin (P.), me Kavajën (J.), me Pezën (L.); krahina e Pezës kufizon me Petrelën…

Parafjalët janë një kategori fjalësh mjaft e diskutuar në gjuhësi. Diskutimet kryesore kanë të bëjnë me statusin leksiko-gramatikor, përkatësisht sintaksor, në sintagmat ku ato shfaqen. Pjesa më e madhe e studiuesve tanimë i trajtojnë parafjalët si klasë funksionale, por një pjesë prej tyre pohojnë …

Faza e parë e hetimit të përgjithshëm të dialekteve, që zgjati rreth 25 vjet, kishte si detyrë kryesore evidentimin e dallimeve (tipareve dalluese) të të folmeve të shqipes; në këtë fazë të parë kërkimet u përqendruan kryesisht në hulumtimin e dallimeve dialektore kryesore në sistemin fonetik-fonolo…

“Vepra I Studime Sintaksore”, Tiranë, 2013, 468 faqe, që doli nga shtypi kohët e fundit, është vëllimi i parë i serisë disavëllimëshe të kontributit të plotë të M. Domit në shkencat gjuhësore, gjuhëtarit e personalitetit të shquar shqiptar. Botimi serial po realizohet nga ASHSH. “Vepra I Studime Si…

Kumtesa e pranishme është vazhdim i dy trajtesave tona të mëparshme e pikërisht i kumtesës me titull Për një teori të re sintaksore të gjuhës shqipe, mbajtur në Konferencën shkencore “Gjuha shqipe në 100 vjet shtet shqiptar”, organizuar nga Fakulteti i Historisë dhe i Filologjisë të UT më 13.11.2012…

Këta dy dhjetëvjeçarët e fundit në gjuhësinë shqiptare po vërehen zhvillime e prurje të reja, që shënojnë kthimin e saj në shtratin e gjuhësisë botërore, dhe përpjekje të studiuesve tanë për të përvetësuar e përdorur në përshkrimin e shqipes metodat dhe teknikat e gjuhësisë bashkëkohore. Sigurisht q…

Selman Riza ishte gjuhëtar me kulturë të gjerë, me përgatitje teorike të shumanshme, njohës i mirë i gjuhësisë së përgjithshme bashkëkohore, njohës i disa gjuhëve të huaja, njohës i thelluar i gjuhës shqipe, njohës i mirë i kontributeve të albanologëve të huaj e gjuhëtarëve shqiptarë paraardhës, nj…

Vitet e fundit u botua në Itali vepra dyvëllimëshe shumë e rëndësishme e dialektologjisë shqiptare “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe” (ADGjSH). Vepra është hartuar gjatë disa vjetëve nga një grup punonjësish shkencorë të Sektorit të dialektologjisë të Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë të…

Kohët e fundit doli në qarkullim vëllimi me studime “Çështje të shqipes standarde” (me afër 450 faqe), hartuar nga prof. Mehmet Çeliku, pedagog në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit dhe njëri ndër gjuhëtarët specialistë, më në zë, për probleme të standardizimit të shqipes. Në të vërtetë…