Të folurit njerëzor në një masë të madhe përbëhet nga gjuha metaforike. Studimet mbi metaforën si një mjet konjitiv për të konceptuar ngjarjet abstrakte dhe fizike përbëjnë një ndër tematikat më të nxehta në gjuhësinë bashkëkohore. Metafora si trop dhe mekanizëm që shërben për të formuar kuptime të …

Teknologjia e kompjuterit ka krijuar mundësi për zhvillimin e mëtejshëm të korpusit gjuhësor dhe gjuhësisë korpusore. Vitet e fundit korpuse të gjuhëve të ndryshme janë ndërtuar dhe janë vënë në shërbim të mirë të kërkimeve shkencore, të punëve praktike mësimdhënëse etj. Që të përmirësohet edhe cilë…

Fonetika, përmes theksit dinamik dhe proceseve të tjera, si: shkrirjes së tingujve, shtesave të tingujve, asimilimeve dhe të reduktimeve të llojeve të ndryshme ka luajtur një rol të dyfishtë: herë i ka bërë format morfologjike më të thjeshta, herë i ka bërë ato më të larmishme. Ndërhyrjet fonetike s…

Në kuadër të hapjes me vendet e botës dhe të kontakteve të shumta ekonomike, politike, sociale në vitet e fundit, shqiptarët janë bombarduar me një numër të madh emrash të përveçëm të huaj, të cilët si shkruhen e shqiptohen diku, nuk shkruhen e shqiptohen diku tjetër. Kjo dukuri nuk përfshin vetëm e…

Në fokus të këtij punimi janë disa të dhëna të ndeshura në dorëshkrime dhe disa modele shollash në të cilat mësimet janë dhënë në më shumë se në një gjuhë. E veçanta e këtij modeli shkollash është e formimi i tyre, nisur nga qëllime fetare dhe që në përbërje kanë nxënës që kanë shqipen si gjuhë amt…

“Mevludet në gjuhën shqipe”, është produkt i punës plot pasion, vullnetit të paepur dhe mendimit shkencor të dy autorëve, prej kohësh të njohur në fushën e shkencës, arsimit dhe të kulturës shqiptare, Faik Luli dhe Islam Dizdari. Pas shumë botimesh në një bashkëpunim të frytshëm, Luli e Dizdari, dal…

Realiteti historik dëshmon se gjatë gjithë shekullit të 20-të, një numër faktorësh si: Albanofobia dhe shfarosja e kulturës greko-sllave ndaj pjesës kryesore të kombit shqiptar; sistemi shkollor ateist-komunist në të gjitha territoret ku flitet gjuha shqipe, veçanërisht në Shqipëri, shkatërrimi i vl…

Më datën 23 prill 2008, Instituti Albanologjik i Prishtinës dhe Shoqata e Gjuhës Shqipe të Kosovës organizuan Sesionin Shkencor përkujtimor me temë “Konsulta Gjuhësore e Prishtinës (1968)”. Këshilli organizues i Sesionit përbëhej nga akad. Idriz Ajeti, akad. Rexhep Qosja, prof. Shefkije Islamaj (kry…

Emërtimet e shkurtuara janë bërë një dukuri shumë e përhapur, veçanërisht në ditët e sotme. Ato janë shndërruar në realitete gjuhësore, sidomos në gjuhën e shkruar dhe tashmë shpesh flitet për to si realitete leksikografike. Dihet se krijimi i emërtimeve të shkurtuara është një prirje e brendshme e …

Vepra “Shpalosje etnopedagogjike” paraqet veprimtarinë e mbi 30 personaliteteve të njohur, megjithëkëtë, libri nuk duhet parë me syrin e 60, 70 apo 80-vjeçarëve, që i kanë njohur ose kanë lexuar për traditën shqiptare. Disa portrete në mënyrë të sintetizuar janë edhe në fjalorin pedagogjik të profes…

Në punime të ndryshme shkencore turqizmat përkufizohen si njësi të ardhura drejtpërdrejt nga gjuha turke, d.m.th. pa ndërmjetësim dhe ç’është më e rëndësishmja, si fjalë për të cilat nuk dyshohet se i përkasin kësaj gjuhe. Ajo që perceptohet sot me togfjalëshin “gjuha turke” nuk ka qenë as në kohë d…

Identiteti, edhe pse në thelb ka vetëm një kuptim semantik (të qenët i veçantë nga të tjerët dhe i njëjtë vetëm me vetveten në disa veçori e tipare që shërbejnë për t’u njohur pa vështirësi si i tillë) është parë në këndvështrime të ndryshme, përgjatë rrjedhës historike.Gjatë diktaturës komuniste në…