Articles Journals Publishers Subjects

623 results

Page 5 / 52
OA Optime SQ

Volatility modeling and value at risk analysis of the ALL/EUR exchange rate

Fatmira Kola, Ardit Gjeci
This study estimates exchange rate risk between the Albanian Lek (ALL) and the Euro (EUR) using a GARCH(1,1) model and Value at Risk (VaR). Monthly data from January 2012 to October 2024 are used to model time-varying volatility in exchange rate returns. VaR is computed at the 95% and 99% confi - de…

ALEKSANDËR XHUVANI, PERSONALITET I SHQUAR I ALBANOLOGJISË DHE I KULTURËS KOMBËTARE SHQIPTARE

Meleq Shopi, Rubin Zemon, Denis Himçi
Aleksandër Xhuvani, biri dhe qytetari i nderuar i Elbasanit, është një nga figurat më të shquara të gjuhësisë dhe arsimit shqiptar. Profesor, studiues dhe drejtues shkencor, ai dha kontribute themelore në normimin, pastrimin dhe zhvillimin e gjuhës shqipe. I përfshirë në jetën politike dhe shoqërore…

SHQIPJA NËN EFEKTIN E GLOBALIZIMIT BRENDAETNIK DHE NDËRETNIK

Behar Hoxhaj
Ky artikull analizon statusin e gjuhës shqipe nën ndikimin e globalizimit brenda-etnik dhe ndëretnik, si pjesë e proceseve më të gjera të globalizimit botëror. Në këtë kuadër, shqipja përballet me dy sfida kryesore: (1) trysnia nga huazimet leksikore prej gjuhëve të huaja; dhe (2) globalizimi brenda…

FIGURAT E SHQUARA DHE KONTRIBUTI I TYRE NË FORMËSIMIN E GJUHËS DHE ARSIMIT SHQIP

Xhemile Abdiu
Sami Frashëri, Pashko Vasa dhe Jani Vreto, në shkurt të vitit 1879, botuan librin Alfabetare e gjuhësë shqip, në të njëjtin vit kur u themelua edhe Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip. Kjo vepër, me karakter enciklopedik dhe didaktik, konsiderohet si botimi i parë kolektiv i Rilindjes Kombëtare m…

SHTETFORMIMI PËRMES ARSIMIT

Valbona Nathanaili
Ky artikull analizon dy ligje themelore në fushën e arsimit, miratuar në Shqipëri në vitet 1921 dhe 1922, duke i vendosur në kontekstin e përpjekjeve të hershme të shtetit shqiptar për të konsoliduar autoritetin dhe për të ndërtuar institucione publike moderne. Studimi shqyrton karakteristikat admin…

NGA KONGRESI I MANASTIRIT TE REPREZALJET E REGJIMIT KOMUNIST

Dorina Daiu, Arsim Sinani, Rudina Mita
Kongresi i Manastirit, i mbajtur në nëntor të vitit 1908, përfaqëson një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë shqiptare moderne, duke vendosur themelet e unifikimit të alfabetit të gjuhës shqipe dhe duke shërbyer si moment kyç në përmbushjen e objektivave të Rilindjes Kombëtare. Kjo kumtesë s…

Instituti “Kyriaz” nga gur themeli i arsimit kombëtar shqiptar në tempull i trashëgimisë kulturore e historike, që ka nevojë për mbrojtje e konservim

Edlir Orhani
Kolegji Universitar “Qiriazi” e ka zanafillën që në vitin 1922, kur Parashqevi Qiriazi (1887–1971), Sevasti Qiriazi (1871–1949) dhe Kristo Dako (1876–1941) themeluan Institutin Femëror “Kyrias” në Kodër-Kamëz. Ky institut u krijua me synimin për të promovuar emancipimin e gruas, arsimimin, barazinë …

IDEOLOGJIA DHE LEKSIKU NË TEKSTET MËSIMORE TË GJUHËS SHQIPE PARA VITIT 1990

Orjeta Baja, Irida Hoti
Ky punim trajton paraqitjen kontekstuale dhe ideologjike të leksikut në tekstet mësimore të gjuhës shqipe para vitit 1990, vit që shënoi rënien e regjimit komunist dhe tranzicionin drejt një sistemi demokratik në Shqipëri. Ideologjia komuniste e asaj periudhe ndikoi jo vetëm në sistemin politik dhe …

FAMILJA DAKO DHE KONGRESI I MANASTIRIT

Dorina Daiu, Florinka Gjevori, Helidon Sokoli
Ky artikull shqyrton rolin dhe fatin e familjes Dako pas Kongresit të Manastirit dhe përndjekjen e saj gjatë regjimit komunist në Shqipëri. Kongresi i Manastirit i vitit 1908 ishte një moment vendimtar në historinë shqiptare, duke konsoliduar alfabetin e gjuhës shqipe dhe duke forcuar identitetin ko…

PËRDORIMI I GJUHËS SHQIPE NË EDICIONET E LAJMEVE NË RADIO-TELEVIZIONIN E MAQEDONISË SË VERIUT DHE NË ALSAT M

Adelina Xhaferri, Esmije Veseli
Gjuha shqipe, që nga lashtësia e deri më sot, mbetet një gjuhë e veçantë dhe me vlera të veçanta kulturore e kombëtare. Struktura dhe përmbajtja e saj kanë qenë gjithmonë objekt studimi për gjuhëtarë vendas dhe të huaj. Me kalimin e kohës, veçanërisht në hapësirat publike dhe mediatike, është rritur…

Habitorja e shqipes – prototipia kategoriale dhe vendi i saj në sistemin foljor të shqipes

Leonard Dauti
Në këtë punim synohet të hidhet dritë mbi çështje teorike e metodologjike që lidhen me përcaktimin e statusit të habitores brenda sistemit foljor të gjuhës shqipe. Qëllimi i punimit është të ofrojë një qasje sa më të argumentuar në lidhje me vendin e habitores në raport me mënyrat e tjera të këtij s…