Teksa e njeh mitologjinë si një sistem simbolesh, artikulli trajton jo vetëm fazat e zhvillimit të sistemeve mitologjike dhe elementeve të tij si inventar mitografik, por ndalet për të hedhur dritë edhe mbi disa figura të veçanta të mitologjisë klasike, që ndeshen në trup të këngëve epike shqiptare.…

Pothuajse të gjitha zhanret muzikore kanë veçoritë e tyre dhe priren të ruajnë origjinalitetin. Veçoritë e zhanreve muzikore, ku bën pjesë edhe interpretimi dhe pastaj adhurimi i një zhanri të caktuar muzikor, shpeshherë bëhen përcaktues identifikimi me një grup të caktuar (nën)kulturor. Muzika popu…

Koleksioni i madh i këngëve epike të Gadishullit Ilirik apo të Ballkanit, i viteve ’30 të shekullit XX, që ruhet në fondet arkivore amerikane të Universitetit të Harvardit, i njohur me emrin Koleksioni i Millmen Perit, MPCOL (The Milman Parry Collection of Oral Literature), ka edhe këngë epike e lir…

Personaliteti i Mehmet Pashë Derallës në këngët popullore, do të përqendrohem në këngët rapsodike, të cilat i janë kushtuar këtij personaliteti të rëndësishëm të Qeverisë së Vlorës, e cila shpalli pavarësinë e saj të plotë. Në këtë punim do të trajtohet roli dhe angazhimi i Ministrit të parë të Luft…

Kënga folklorike e titulluar “Besa–Besë” fillimisht ishte një këngë lirike e titulluar “Lulja me erë”, e kompozuar nga etnomuzikologu i shquar shqiptar Ramadan Sokoli nga Shkodra gjatë viteve 1940. Kjo këngë së fundi është e njohur si këngë e cila shenjon Përfaqësuesen e Futbollit të Kosovës dhe fan…

Kudhësi, është i vetmi fshat në krahinë, që ka qenë i “larguar” nga syri i udhëtarëve, ushtrive dhe vizitorëve. Gjashtë kilometra larg vijës bregdetare e kanë bërë të jetë mbështetja në prapavijë, kur i është dashur më shumë krahinës dhe historisë së saj.Komunikimi, këngët, shprehjet, pasuria gjuhës…

Shqyrtimi i një vepre letrare, madje i një pjesëze të veçantë të saj, siç është vargëzimi hyrës i Këngëtores arbëreshe (që për lehtësi studimi, por jo vetëm, emërtohet nga studiuesit si "prolog" - tetë vargje, të organizuara në dy strofa), duket si ndërmarrje që mund të bjerë ndesh me vetë parimet q…

Më 1836, pra, vetëm në moshën njëzetedyvjeçare, Jeronim De Rada do të nxirrte në dritë veprën e vet të parë, “Këngët e Milosaos”, birit të despotit të Shkodrës1. Ky krijim poetik është një kryevepër e letërsisë arbëreshe dhe, në një rrafsh më të gjerë, e letërsisë shqiptare. Njëkohësisht, ndonëse nu…

Meloditë e muzikës qytetare të Shkodrës përmbajnë elemente të muzikës profesionale shqiptare. Stili muzikor i Shkodrës është krijuar në një qytet të madh me ndikim ekonomik, social dhe kulturor për shumë vite. Ai ka një nivel të lartë të sofistikimit të melodisë “arioso”, si rrjedhojë e performancës…

Periudha e socializmit shtetëror në Shqipëri shënon një nga fazat e ndryshimeve më të thella në fushën e muzikës tradicionale dhe, veçanërisht, në atë të këngës tradicionale qytetare. Me gjithë interesin studimor që paraqesin, futja e saj nën administrim shtetëror dhe ndërhyrja me kritere ideologjik…

Me shkatërrimin e Akademisë së Voskopojës, për t‘u shpëtuar përndjekjeve, shumë dijetarë gjetën strehë në manastirin e Gjon Vladimirit. Manastiri u kthye në qendër ku u bënë shumë përkthime, me anën e të cilave u kultivua gjuha shqipe1. Këtë fakt e vërtetojnë dorëshkrimet e shumta që janë gjetur në …

Këto javë u shua dhe na la shkrimtari elbasanas, Hyjni Ceka. Përcjelljen me nderime e meritonte se qe një krijues me shumë përmasa. Dhe unë këtu do të mundohem të skicoj disa nga ato.Përmasa e parë e karakterit të tij qe ajo njerëzore, humane. E njihja Hyjniun prej kohësh. Dhe më ka lënë mbresa kom…