Qëkurse dijetarët e shekullit të kaluar vunë re lidhjet dhe përkimet e shumta në fusha të ndryshme ndërmjet gjuhëve ballkanike, nisi udhën e saj edhe ballkanistika si shkencë më vete, e lidhur me degë të tjera të gjuhësisë historike, teorike dhe krahasimtare, me diakroninë dhe sinkroninë. Tubimi i k…

Terminologjia islame është temë me shumë rëndësi në tërë doktrinën islame, sikur edhe në akaidin islam. Shpeshherë, dijetarët kanë ecur në interpretimet e tyre nga skaji në skaj. Megjithatë, ekziston një bosht pikëpamjesh që do të konsiderohet i pranueshëm, dhe boshti tjetër që do të konsiderohet si…

Megjithëse i cilësuar si romani i “kultit shqiptar të nderit”, një prej atyre albanizmave që shumë dijetarëve të huaj u ka mjaftuar për të përveçuar botën tradicionale shqiptare, pothuajse në të gjitha gjuhët e huaja titulli i romanit “Prilli i thyer” nuk e ruan kuptimin e idiomës së ligjërimit etn…

Qëkurse dijetarët e mesit të shekullit XIX përcaktuan me dorë të sigurt vendin e shqipes në familjen e gjuhëve indoeuropiane, etimologjia e shqipes nisi jetën e saj, duke u përfaqësuar nga shkencëtarët e mëdhenj të kësaj fushe, si: Franz Bopp, Gustav Meyer, Karl Brugmann, Holger Pedersen e duke vij…

Jemi mbledhur sot në këtë tubim shkencor të organizuar nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë dhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, për të përkujtuar me nderim njërin prej bijve më të shquar të kombit shqiptar, akademikun prof. dr. Eqrem Çabej, me rastin e njëqindvjetorit të lindjes së ti…

Një nga idetë më themelore të Sosyrit mbi gjuhën, siç është ajo e karakterit sistemor e strukturor të saj në suazën e shenjës, e huazuar prej tij nga shkencat e përpikta e të zbatuara dhe e futur në studimin pothuajse të çdo rrafshi të gjuhës, u bë tërheqëse edhe për studiues që mëtuan të shqyrtoni…

Në formimin e zhvillimin e mëtejmë të afërisë së veçantë të gjuhë- vet ballkanike, shqipja, me gjithë madhësinë numerikisht .të vogël të popullit (rreth tre milion frymë), zë një vend të rëndësishëm. Për këtë ka disa arësye të ndryshme. Së pari, shqipja paraqet një nga gjuhët më të lashta e më heret…

Formimi e ndërtimi i sistemit të tingujve dhe shkallët e ndryshme të ndërrimit fonetik, bashkë me strukturën morfologjike dhe me elementet kryesore të fjalorit, i kanë caktuar gjuhës shqipe që me periodën e saj prehistorike si dhe në rrjedhë të zhvillimit historik karakterin e saj të ve- çantë dhe i…

Për shkaqe gjuhësore, historike e gjeografike problemi i origjinës së shqipes dhe problemi i prejardhjes dhe vendbanimit të hershëm të shqiptarëve janë të lidhur ngushtë midis tyre, zgjidhja e njërit ndihmon dhe përcakton zgjidhjen e tjetrit. Kjo është edhe arësyeja që dijetarët që janë marrë me një…

Një nga problemet më të vështira të historisë së gjuhës rumune, që ka preokupuar shumë dijetarë, rumunë dhe të huaj, për më se një shekull, është kontributi i substratit autokton, trako-dak, në formimin e gjuhës rumune. Mosnjohja thuajse tërësore e gjuhës trake, me përjashtim të disa mbeturinave të …

Vjete më pare kam pasur rast të vë në dukje që perioda e parë e studimeve gjuhësore të shqipes, e cila karakterizohet me emrat Miklosich. Schuchardt e Gustav Meyer, u nis më fort nga shqyrtimi i huazimeve dhe andej mori edhe drejtimin që ndoqi. Me gjith'atë Schuchardti ka qenë ai që përpara dy breza…