Studimi i problemeve të gjuhës letrare, përcaktimi dhe argumen- timi teorik i normës letrare sot përbën një detyrë të ditës me rëndësi të madhe praktike, prandaj këtu është përqëndruar vëmendja kryesore e gjuhësisë shqiptare. Në këtë artikull ne do të analizojmë sistemin fonetik të shqipes së sotme …

Njëzetepesë vjetët e fundit mund të quhen me të drejtë etapa e afirmimit të shkencës sonë letrare si shkencë në kuptimin e plotë të fjalës, etapa e zhvillimit të vrullshëm të saj mbi një bazë krejt të re, mbi bazën e metodologjisë marksiste. Shkenca jonë e re letrare ka meritën që, duke kapërcyer ko…

Zgjerimi i funksioneve shoqërore të shqipes, sidomos të shqipes së shkruar. dhe lulëzimi i letërsisë artistike në gjysmën e dytë të shekullit XIX shtruan një varg çështjesh të lidhura me gjuhën letrare kombëtare, ndërmjet tyre edhe çështjet e stilistikës, të cilat dalin në sipërfaqe dhe tërheqin vë…

Në fazën e tanishme të studimit të strukturës sintaksore të shqi- pes letrare kombëtare, shtruarja dhe hulumtimi i çështjes së procese- ve të zhvillimit të një njësie të tillë semantiko-strukturore si periu- dha brenda 25 vjetve të pasçlirimit ngre që në fillim disa problème teorie dhe melode fort t…

Ndajfoljet e thjeshta të mirëfillta si nga pikëpamja e sotme ashtu edhe nga pikëpamja historike janë më të pakta në numër se sa ndajfoljet e prejardhura. Po të shikosh Strukturen e ndajfoljeve, të bie me- njëherë në sy se ato janë një kategori, që janë pasuruar e po pasurohen vazhdimisht nga pjesë t…

Në fushën Gjuhët dhe komunikimi, gjuha shqipe dhe letërsia trajtohen së bashku dhe janë përfshirë në një tekst të vetëm shkollor. Ky integrim sjell përfitime dhe sfida në procesin e mësimit të gramatikës në shkollat e mesme të ulëta në Kosovë. Qëllimi i hulumtimit ishte të shqyrtojë mënyrën se si më…

Dihet se historia e gjuhës është e lidhur ngushtë me historinë e shoqërisë, prandaj ligjet e zhvillimit të një gjuhe mund të kuptohen vetëm duke i parë në lidhje me historinë e popullit që e flet, i cili është krijuesi dhe bartësi i saj. Kështu p.sh. ndarja dialektore e gjuhës shqipe është pasojë e …

Njëzet e pesë vjetët që nga çlirimi i atdheut e deri sot janë edhe për historinë e gjuhës shqipe një periudhë zhvillimi të shpejtë e të vrullshëm, një periudhë ndrvshimesh të rëndësishme në sasi e në cilësi. Krvesorja dhe më e rëndësishmja që u arrit g jatë kësaj periudhe në fushën e zhvillimit të g…

Pas çlirimit të vendit nga zgjedha nazi-fashiste më 29 nëntor 1944 dhe me fitoren e revolucionit popullor, i cili hapi faqen më të ndritur të historisë së popullit tonë, në Shqipëri u krijuan mundësi të pakufizuara për zhvillimin e përgjithshëm të shkencave. Gjatë këtij një çerek shekulli, si në çdo…

Në Gramatikën e gjuhës së sotme letrare shqipe që po harton Instituts i historisë dhe i gjuhësisë në bashkëpunim me Fakultetin e historisë e të filologjisë, do të ketë edhe një kapitull ku do të trajtohen shndërrimet fonetike që vërehen në format e ndryshme që merr fjala gjatë fleksionit edhe në fja…

Struktura gramatikore e shqipes është përshkruar kryesisht në gramatikat shkollore e joshkollore. Në këto gramatika është dhënë gjërësisht edhe struktura morfologjike e shqipes. Një punë e madhe është bërë sidomos në gramatikat e botuara pas çlirimit të vendit. Karakteristikë e përgjithshme e këtyr…

Një nga problemet më të rëndësishme të gjuhësisë shqiptare është edhe studimi i gjuhës sonë letrare kombëtare, i fillimeve të saj, i zhvillimit dhe i kristalizimit graduai të normave të përbashkëta në këtë gjuhë. Meqenëse tipari themelor i gjuhës së zhvilluar kombëtare është prania e një gjuhe letra…