Globalizimi i shoqërisë dhe prania e shumë kulturave, shpejtësia dhe intensiteti i informacionit që karakterizon kohën në të cilën jetojmë, janë një sfidë jo vetëm për institucionet arsimore, por edhe për anëtarët e një shoqërie të caktuar. Tradicionalisht, gjuha është studiuar si në aspektin metali…

Në këtë punim kemi paraqitur disa paralele hidrononomike midis rajonit të Pelagonisë së Maqedonisë dhe Podgurit të Kosovës. Jemi përcaktuar për këtë tematikë bazuar nga fakti se këto treva shqiptare në aspektin onomastik përgjithësisht, e në atë hidronimik janë shumë të pasura, sepse duke u gjendur …

Çfarë është fjala? Koncept i madh e i vështirë. Koncept i rrahur në tërë historinë e gjuhësisë (që nga Aristoteli). Dhe të leksikografisë. Nga arabët, në shekullin VII. Nga nevoja për të shpjeguar e komentuar Kur’anin. Në Babiloni, shumë më herët. Në Europë, në shekullin XIII përdoret për së pari fj…

Albanologjia e hapësirës gjermanishtfolëse, e themeluar dhe e përvijuar nga emra të mëdhenj si Johann Thunmann, Joseph Ritter von Xylander, Franz Bopp, Georg von Hahn, Gustav Meyer, Norbert Jokl, Maximilian Lambertz, e zhvilluar më tej nga albanologët e mirënjohur të gjysmës së dytë të shekullit XX …

Për të arritur te fillimet e shkrimit shqip, në shekullin XVI, gjuha shqipe ka kaluar përmes ndikimeve kulturore të ndryshme, sipas pushteteve që qeverisnin në territoret shqipfolëse. Këto ndikime, të shprehura përmes gjuhëve zyrtare dhe kulturore që përdoreshin në trojet shqiptare, nuk mund të mos …

Në ndarjen dialektore të të folmeve të shqipes të folmet çame bëjnë pjesë në nënndarjen e toskërishtes jugore, bashkë me labërishten. Të folmet çame ndodhen gjeografikisht në pjesën e skajit më jugor të hapësirës kompakte shqipfolëse. Siç e kanë përcaktuar dialektologët, edhe në bazë të të dhënave t…

“Fjalori i gjuhësisë” nga H. Bußmann është një vepër tashmë klasike në hapësirën gjermanishtfolëse për konceptet bazë që lidhen me shkencën e gjuhësisë. Ai i drejtohet një publiku të gjerë dhe synon të plotësojë jo vetëm nevojat imediate të studiuesve, por edhe të studentëve dhe të interesuarve të t…

Topika e përcaktorëve të njëpasnjëshëm përbën padyshim një çështje me interes të veçantë, e cila është hulumtuar nga disa albanologë shqiptarë. Studimet e deritanishme sintaksore janë përqendruar në dy aspekte kryesore: a) në analizën dhe shpjegimin e modeleve të renditjes së dy përcaktorëve të njëp…

Kur flasim për gjuhën e folur, kemi parasysh konferencat e shtypit, intervistat, takimet e bisedat politike, fjalimet, tryezat televizive e radiofonike etj., të cilat nuk parapërgatiten. Por, edhe pse e paparapërgatitur, ajo është formë e gjuhës dhe, edhe për arsye jashtëgjuhësore, e normativizuar d…

Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe është vepër madhore e gjuhësisë sonë. Në këtë kod ku zënë vend parësor pamjet e të folmeve e të ndarjeve më të mëdha dialektore shqiptare, ndeshemi me harta, simbole e diagrama që hapin udhë edhe për perceptimin e larmisë ndërshtresore, për ndarjen krahinore e a…

Fshatrat e luginave të Dropullit dhe të Vurgut të Delvinës në gjendjen e sotme të popullsisë së tyre paraqiten si ishuj gjuhësorë greqishtfolës të rrethuar nga fshatra shqipfolëse. Prania e një popullsie greqishtfolëse në ato fshatra paraqit disa pikëpyetj.e që kërkojnë shpjegim. Në radhë të parë,…