Të dhëna të përgjithshme të gjendjes së Shqipërisë dhe të veprimtarisë së Imzot Vincenc Zmajeviç, Arqipeshkëv i Tivarit, Vizitor Apostolik i Shqipërisë. Në fillim të këtij relacioni, arqipeshkvi i Tivarit, Vincenc Zmajeviçi, jep shtrirjen detare të Shqipërisë, që nis nga Pastroviçi, kufiri i fundit …

Është e njohur se në gjuhën shqipe, ashtu si edhe në gjuhët e tjera të Ballkanit, kanë hyrë një numër i konsiderueshëm fjalësh me burim nga gjuhët orientale të fesë islame: arabishtja, turqishtja, persishtja. Depërtimi i tyre lidhet, në radhë të parë, me shtrirjen e Perandorisë Osmane në Ballkan, me…

Më shumë se një shekull më parë, Sami Frashëri, eruditi i shquar, ideologu i Rilindjes Kombëtare dhe kolosi i kulturës shqiptare dhe osmane, theksonte se kulturat e krijuara në Ballkan nuk duhet të jenë mure ndarëse, por ura bashkëpunimi dhe miqësie midis popujve të këtij rajoni. Si trashëgimi e kul…

Gjatë muajit korrik 2002, më vjen në zyrën e Institutit të Kulturës Popullore z. Jetish Kadishani, kosovar nga Prishtina, punonjës në Bibliotekën e Kosovës - Prishtinë. Siç më tregoi vetë, ai po mblidhte materiale të ndryshme për figurën e bartësit të shquar Dervish Shaqa, i ndarë nga jeta më 11 pri…

Artikulli është marr nga studimi “Etnografia e të folurit në eposin e Kreshnikëve”, mbajtur edhe si punim në Konferencën shkencore kushtuar eposit të Kreshnikëve, në Prishtinë, gusht 2010. Eposi i Kreshnikëve përbën një përmendore të mrekullueshme të kulturës së gjuhës, një trashëgimi të paçmueshme …

Botimi më i ri, «Fjalori arabisht-shqip», plotëson mozaikun e fjalorëve të gjuhëve lindore në gjuhën shqipe. Fjalori është i shoqëruar me shpjegime të hollësishme dhe me barasvlerësit përkthimorë dhe përbën një nga botimet e para të këtij lloji në tregun e botimeve shqipe. Autori i tij është Sulejma…

Vëmendja e Vexhi Buharasë për kulturën e Lindjes nisi që herët. Në vitin 1940, ai botoi në organet e shtypit të kohës, si në revistën “Kultura Islame” dhe “Njeriu”, një sërë shkrimesh kushtuar dijetarëve dhe poetëve të Lindjes, si: Namik Kemal, Teufik Fikret, Saadiu, Nizamiu, Shiraziu etj. Buharaja …

Pothuajse 450 mbishkrime me alfabet arab vijnë deri në ditët e sotme, si trashëgimi e kulturës islame të periudhës së Perandorisë Osmane në Shqipëri. Ato janë mbledhur, transliteruar dhe përkthyer me kujdes nga orientalisti i njohur shqiptar, Buharaja Vexhi. Këto mbishkrime gjenden në rrethet e Bera…

Ibrahim Naxhi Spahiu, i njohur me emrin Dervish Hima, me invencionin (dhuntinë) e logjikën e thellë prej një njohësi të mirë rrethanash politike në Ballkan dhe brenda Perandorisë Osmane mbeti njëri ndër kuadrot më të spikatur të mendimit politik të Rilindjes Kombëtare Shqiptare. I rritur dhe i eduku…

Vepra e parë e Sami Frashërit[1] “Taaşşuk-i Tal’at ve Fitnat” (Dashuria e Talatit me Fitnetin)[2] njëherësh është romani i parë në letërsinë turke. Samiu këtë vepër e shkroi kur i kishte 21 vjet. Për herë të parë është botuar më 1872 në gjuhën turke-osmane. Fillimisht u botua në tri pjesë dhe lajmi…

Më ka ndodhur të lexoj libra të fortë polemistë e replikues, të përshkuar nga nervi, indinjata dhe ndjenja e mprehtë e shpagimit për fyerjen; libra që vënë gjithçka në sulm; libra-teh kame; libra që e tejkalojnë zemërimin dhe kalojnë përmatanë tij në mllef; libra cinikë, që gjithmonë tejkalojnë të d…

Në gjysmën e dytë të shekullit XIX, Kriza Lindore hynë në një fazë të re historike. Shfaqja e fuqive të reja në skenën e marrëdhënieve ndërkombëtare, si Gjermania dhe Italia, dhe dobësimi i vazhdueshëm i Perandorisë Osmane, e hapi sërish mundësinë e prishjes së status quo-së në Ballkan, e cila kish…