Në punime të ndryshme shkencore turqizmat përkufizohen si njësi të ardhura drejtpërdrejt nga gjuha turke, d.m.th. pa ndërmjetësim dhe ç’është më e rëndësishmja, si fjalë për të cilat nuk dyshohet se i përkasin kësaj gjuhe. Ajo që perceptohet sot me togfjalëshin “gjuha turke” nuk ka qenë as në kohë d…

Stili i veprimtarisë fetare, nga studiues të fushës së stilistikës dhe pragmatikës, klasifikohet si pjesë përbërëse e stileve funksionale të gjuhës shqipe, krahas stileve të veprimtarive shkencore e teknike, shtetërore-administrative, shoqërore-politike dhe letrare-artistike.Pa u zgjatur në cilësitë…

Ardhja e sllavëve në Gadishullin Ballkanik pati pasojat e saj për popujt e kësaj treve. Në radhe të parë pati pasoja të mëdha politike dhe kulturore për vet sllavët, sepse ata përveç se u përzien me popullsitë autoktone ilire-Romakne, u futën përgjithmonë edhe në sferën e kulturës së kishës bizantin…

Ligjërimi fetar në gjuhën shqipe përbën një fushë specifike në leksikun e shqipes, e cila në vazhdimësi po shtrihet më gjerë në përdorim në ligjërimin e specializuar (fushave të ndryshme) dhe në ligjërimin e shtresave të ndryshme shoqërore. Duke pasur parasysh se ligjërimi fetar, është ndër ligjërim…

Ndër figurat e ndritura të gjuhësisë shqiptare rreshtohet padyshini edhe Tahir Dizdari, autor i veprës madhore "Huazime orientalizmash në shqipe", për të cilën është folur e shkruar pak, për arsyet që do t'i përmendim në vazhdim. Tahir Dizdari e nis veprimtarinë e mirëfilltë gjuhësore në vitin 1944 …

Në Institutin e Studimeve Shqiptare, i cili ma vonë, nen presidencen e At Anton Harapit, u kthye në Instituti Shqiptar përShkenca e Arte, pata punue përkohësisht, në moshë shumë të re, kur shkollat ishin të mbyUuna, gati një vjetë (më.1944), nën drejtimin e Prof. Filip Fishtës, në Biblotekën e pasun…

Deri në fillim të viteve 1990 muzika e shqiptarëve të Kosovës ka pasur 'stabilitet' në uniformitetin e saj dhe evoluim të ngadaltë drejt ndryshimeve që koha i sillte. Në aspektin e për- gjithshëm muzikor të asaj kohe dhe në aspektin e shpërndarjes gjeo- grafike, ajo ndahej në muzikën urbane dhe në t…

Kontakti gjuhësor i anglishtes me gjuhë të tjera apo ndikimi që gjuha angleze ka ushtruar e vazhdon të ushtrojë mbi gjuhë të ndryshme ka çuar në krijimin e emërtimeve të gjuhëve ‘hibride’ si Denglish (Deutsch + English) e Franglaish (French + English). Valter Memisha flet “për një anglishtezim” të s…

Krishterimi ka qenë feja e parë që përqafuan shqiptarët pas paganizmit, para më shumë se dymijë vjetësh. Si në shumë vende të Mesdheut, ai hodhi rrënjë nga apostujt e dishepujt e tyre që në periudhën apostolike1. Por, me ndarjen e Perandorisë Romake në të Perëndimit e të Lindjes, edhe Kisha u nda në…

Huazimet sllave të shqipes kanë një veçori specifike në krahasim me huazimet nga gjuhët e tjera, që lidhet me shpërndarjen e tyre gjeografike. Huazimet nga gjuhët e perandorive të mëdha pushtuese me kohëzgjatje të rëndësishme, si latinishtja e turqishtja, kanë një shtrirje përgjithësisht mbarëgjuhës…

Në shekullin e ri, në kushtet e reja të Shqipërisë me ndërrimin e sistemit dhe me hapjen e plotë, kur ndikimi i globalizmit është i fuqishëm në të gjitha fushat dhe kur zhvillimi modern i ekonomisë, i shkencës, i kulturës dhe i jetës përgjithësisht sjellin ndryshime të thella edhe në gjuhë, kryesish…

Leksiku i shqipes së sotme zotëron një numër relativisht të konsiderueshëm huazimesh nga greqishtja. Zotërimi i greqizmave të tri periudhave historike në shqipe, sikurse dihet, falë fqinjësisë së hershme dhe marrëdhënieve të vazhdueshme ndërmjet dy popujve autoktonë në trojet e veta, ka shtrirë rrez…