Ky studim është i dyti i radhës në triptikun tonë të studimeve mbi librin e restauruar të 'Mesharit' të Don Gjon Buzukut si produkt tipografik. Këtu jemi përqendruar te shqyrtimi i katër fletëve-shqimëza që përmbyllin ekzemplarin e vetëm të librit të parë të botuar në gjuhën shqipe, siç e njohim der…

Teatri i Santorit në kuadër të atij kalabrez dhe napoletan 1. 2. Francescantonio Santori ka eskperimentuar disa gjini letrare duke u përpjekur me teknikën, fantazinë dhe përdorimin e mundësive leksikore dhe sintaksore të arbërishtes të sigurojë aftësinë shprehëse të domosdoshme për të formuluar ide,…

Shfaqje të humanizmit kristian në tekstet biblike të 'Mesharit' të Gjon Buzukut (III) Me këtë shkrim përmbyllin triptikun tonë të studimeve mbi formimin teologjik-intelektual të Gjon Buzukut si autori i librit të parë shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023a/2024; 2026a). Një synim i tillë, sado i gu…

Që në dekadën e parë të sundimit osman, në qendrat e jugut shqiptar si: Janinë, Nartë, Prevezë, Paramithi, Konispol, Margëllëç, Pargë, Filat, Gjirokastër etj., u hapën njëra pas tjetrës faltoret dhe medresetë islame. Të parat synonin të rrënjosnin besimet shpirtërore te masat vendase, ndërsa të dyta…

Ky shkrim sjell të dhëna të reja lidhur me tezën e origjinës së shqiptarëve nga pellazgët. Këto të dhëna, megjithëse të pakta, synojnë të hedhin qoftë edhe pak dritë mbi atë boshllëk të mjegullt që njëkohësisht bashkon dhe ndan shqiptarët-ilirë nga paraardhësit e tyre, tashmë të njohur me emrin pell…

Artikulli synon të paraqesë një nga funksionet më të njohura të këngëve epike historike, lidhjen e tyre të pazgjidhshme me faktin historik.Gjatë shtjellimit të kësaj ideje, konkretizohet mendimi se krijimi i këngës historike është njëkohësisht pasqyrim i ngjarjeve historike dhe një fakt estetik, një…

Përvoja e dialogimit është shumë e hershme. Atë e përkrahën dhe e përpunuan të gjithë njerëzit e mençur, mendimtarët e të gjitha kohërave dhe të të gjitha rrymave filozofike, qofshin këto idealiste, materialiste, racionaliste, empiriste, ekzistencialiste, irracionaliste, fenomenaliste etj. Pjesa më …

Pas përfundimit të Kryengritjes së përgjithshme shqiptare të vitit 1912, ngjarjet politike në Ballkan patën një zhvillim të ri sa dramatik e të rrezikshëm, aq edhe fatlum për popullin shqiptar. Brenda datave 8 - 18 tetor të vitit 1912 shtetet e Aleancës Ballkanike (Serbia, Greqia, Bullgaria dhe Mali…

Ulqini, një qytet i lashtë ilir i fisit të labeatëve, i njohur me emrin Ulcinium ose Olcinium dhe i përmendur për herë të parë në vitin 168 p.e.s., kur u pushtua nga romakët, ishte një nga limanët më të mbrojtura. Aty strehohej flota e fuqishme detare e shtetit ilir.Sipas Vendimit të Fuqive të Mëdha…

Autori i këtij punimi është bazuar në të dhënat e mbledhura gjatë një ekspedite kërkimore shkencore për probleme të folklorit, e organizuar nga ish-Instituti i Folklorit në zonën e Dukagjinit nga 16 tetor deri më 15 nëntor 1972, në të cilën ka marrë pjesë edhe vetë autori. Fillimisht, objekti i këti…

Ndryshimet ekonomike e sociale që ndodhën në vendin tonë pas vitit 1990 patën ndikime pozitive, por u shoqëruan edhe me dukuri negative në jetën e shoqërisë, ku bashkëjetojnë si vlerat, ashtu edhe të këqijat e saj.Gjatë periudhës së tranzicionit, ndër të tjera, u ringjall në mënyrë të theksuar dhe n…

Nga aspekti fetar, Muvakit'hanet tregojnë seriozitetin e shoqërisë muslimane dhe përpikërinë e dijetarëve muslimanë në përcaktimin e kohëve të faljes, ndërsa zhvillimi i tyre në periudha të ndryshme dhe përdorimi i teknologjisë së kohës tregon frymën kërkuese të dijetarëve muslimanë dhe aftësinë e t…