Revista "Drita"-"Dituria" ("Ckronj mësimi e përhercime") njihet si një prej organeve të para të shtypit të periudhës së Rilindjes Kombëtare, sepse është e para revistë e përkohshme didaktiko-pedagogjike shqiptare. E ideuar dhe e drejtuar nga vëllezërit Naim e Sami Frashëri, ajo nisi të botohej më 10…

Gjatë punës për përgatitjen e edicionit tekstual kritik të Divanit shqip të Nezim Beratit (Frakulla) më tërhoqi vëmendjen një fakt interesant. Në një kopje të Divanit shqip, të kopjuar në vitin 1847 në qytetin e Tepelenës, disa fjalë turqisht të përdorur nga Nezimi janë zëvendësuar me fjalë shqipe. …

Vepra e parë e Sami Frashërit[1] “Taaşşuk-i Tal’at ve Fitnat” (Dashuria e Talatit me Fitnetin)[2] njëherësh është romani i parë në letërsinë turke. Samiu këtë vepër e shkroi kur i kishte 21 vjet. Për herë të parë është botuar më 1872 në gjuhën turke-osmane. Fillimisht u botua në tri pjesë dhe lajmi…

Më shumë se një shekull më parë, Sami Frashëri, eruditi i shquar, ideologu i Rilindjes Kombëtare dhe kolosi i kulturës shqiptare dhe osmane, theksonte se kulturat e krijuara në Ballkan nuk duhet të jenë mure ndarëse, por ura bashkëpunimi dhe miqësie midis popujve të këtij rajoni. Si trashëgimi e kul…

Njeriu është një krijesë kozmopolite. Kjo krijesë me përbërje të shumëllojte shpesh herë di të duket shumë e çuditshme. E shumta e rasteve njeriun e paraqet në spektrin e interesit të përgjithshëm të termit kolektiv. Në fund të fundit, nuk mund ta kuptojmë njeriun, veçan krijesave tjera, si një indi…

(- Nga fillimi deri në 40 vitet e shekullit XX) Medimin se gjuha letrare kombëtare shqipe do të formohej nga shkrirja dhe përzierja e dialekteve të saj e ka mbrojtur Sami Frashëri që në vitin 1899. Lëvizjet në këtë drejtim kanë filluar gjatë Rilindjes Kombëtare nga figurat si Dervish Hima, Luigj Gur…

Kur një person sillet në një mënyrë të caktuar, ne shpesh pyesim veten se përse veproi në atë mënyrë. Pra, ne kështu vihemi në kërkim të shtysës apo motivit që qëndron pas veprimit. Të hysh në lëmitë e motivacionit, ideve dhe teorive që synojnë t’a definojnë e shtjellojnë atë, do të thotë të futesh …

Iluminizëm “Lumières” është emri që i vunë në Francë fenomenit evropian, “Enlightenment” në Angli dhe “Auflarung” në Gjermani etj. Me emrin iluminizëm identifikohen intelektualët francezë që i dhanë vend të rëndësishëm arsyes, vullnetit por edhe imagjinatës për të njohur botën dhe për të rindërtuar …

Sami Frashëri, dijetari dhe ideologu i madh i Rilindjes Kombëtare shqiptare ishte dhe mbetet edhe një prej publicistëve më të shquar atdhetarë në kohëra.Trashëgimia e tij edhe në këtë lëmë është e begatë. Ai hyri në gazetari si redaktor dhe kryeredaktor i revistës kulturore “Hadika” (Kopshti). Dy vj…

Qëllimi i këtij punimi është që të nxjerr disa të dhëna për raportet gjuhë standarde-dialekt te nxënësit dhe studentët në disa nga institucionet e arsimit të mesëm dhe atij universitar në Kosovë. Hulumtimin e kam realizuar duke anketuar nxënës dhe studentë për raportet gjuhë standarde-dialekt. Për s…

Polemikat aktuale për gjuhën e njësuar në mes të pjesëmarrësve të Kongresit të Drejtshkrimit (1972) dhe ithtarëve të tyre. në njërën anë, dhe të kundërshtarëve të qëndrimeve të këtij Kongresi, në anën tjetër, bazohen në verifikimin e rezultateve përmbajtësore dhe formale të këtyre qëndrimeve. Polemi…

Sami Frashëri ka hyrë në historinë e kuturës shqiptare jo vetëm si ideolog, encikopedist, përkthyes, erudit, filozof e sociolog, poredhe si pedagog, didakt dhe autor tekstesh shkollore. Tashmë jane të njohura idetë e tij për zhvillimin e arsimit kombëtar,hapjen e shkollave dhe deri tek universitetet…