Gjithkush e di se libri më i vjetër shqip që njohim deri sot, njëkohësisht edhe vepra më e vjetër e shkruar shqip, ka dalë nga pendae Dom Gjon Buzukut. Ky meshtar i thjeshtë që i dha vetes lavdi me frymëzimin atdhetar, me aftësinë letrare dhe me guximin e tij për të përkthyer shqip Shkrimin e Shenjt…

Taloci për nga origjina ishte hungarez i lindur në Ofen (Hungari) më 8 dhjetor 1854. Ishte themeluesi i kërkimeve dhe hulumtimeve hungareze mbi Ballkanin. Studimet i kreu në Universitetin e Budapestit. Më vonë punoi në Arkivin Shtetëror të Hungarisë. Viti 1877 e gjen si docent në Universitetin e Bud…

Unë rilexoja përunjësisht poetët, poetët që këndojnë. Nuk kërkoja vargun e Jacopone-s, të Dantes, të Petrarca-s, të Guittone-s, të Tasso-s, të Cavalcanti-t apo atë të Leopardi-t: kërkoja kangën e tyne (...) Ishte kanga italiane, ishte kanga e gjuhës italiane që i kishte qëndrue shekujve, ishte rrahj…

Çesk Zadeja në muzikën shqiptare duhet lexuar si një biografi e cila bën bashkë marrëdhënien personale mes biografi-shkruesitdhe subjektit, çka reflektohet tek synimi i autorit për të shkruar “pelegrinazhin tokësor të një njeriu” të madh, po të perifrazonim historianin Thomas Carlyle, (Critical and …

Përfaqësimi i Skënderbeut në muzikë mund të gjurmohet në një seri veprash të kompozuara nga autorë të huaj dhe shqiptarë, në periudha të ndryshme historike. Pasi të japim një paraqitje të përgjithshme të konteksteve social-kulturore të cilat kanë prodhuar këto vepra, do të ndalemi konkretisht te Fan…

Përgjatë Epokës së Artë të Islamit, rruga e përhapjes së dijes dhe shkencave në drejtim të Evropës, u realizua kryesisht nga faktorët e mëposhtëm: Mbretëria Siciliane, me në krye Frederikun e Madh. Zgjerimi i ndikimit të muslimanëve deri në malet e Pirenejve, në Andaluzi. Gjithmonë e më tepër, mbre…

Agron Tufa është ndër autorët që ka kontribuar shumë në letërsinë bashkëkohore shqiptare. Ai ka përdorur në veprat e tij teknika të ndryshme dhe të veçanta rrëfimore, sidomos në elementin kohë. Përmes tyre ai veçohet si autori me stil unik, përpjekja e të cilit në këtë lëmë i paralelizon romanet shq…

Ethem Haxhiademi ishte bërë i njohur në vitet ‘30 si tragjediograf.  Ai kishte botuar disa tragjedi brenda një kohe relativisht të shkurtër. Në këtë artikull vihen në përballje kritikë të ndryshëm të këtyre viteve (‘30-’40), bëhet një qasje kritike komenti, si një formë praktike pluraliste. Përmes s…

Tefsiri, ose komentimi i Kuranit të Madhërishëm është një nga disiplinat kryesore të shkencave islame. Atë e gjejmë të lëvruar në literaturën islame shqipe që në fillesat e saj, nëpërmjet veprave të dijetarëve dhe intelektualëve muslimanë shqiptarë që synojnë të sjellin në gjuhën amëtare kuptimet ku…

Përkthimi është një proces që lidhet drejtpërdrejt me qenësinë e gjuhës shqipe, sepse vetë dokumentet e para të gjuhës shqipe janë përkthime, dhe e njëjta gjë vlen  edhe për gjuhën arabe. Kështu që ind themelor i gjuhës shqipe dhe i gjuhës arabe është përkthimi, pra nuk mund të mendohet të studiohen…

Në këtë hulumtim trajtohet jeta, vepra, kontributi dhe puna e Mehmet Pashë Derallës në themelimin e ushtrisë shqiptare dhe vendosjen e institucioneve shtetërore, ushtarake, policore në shërbim të atdheut dhe kombit shqiptar. Një djalë nga fshati Gradec, vendbanim rrëzë Sharrit, ndërmjet Tetovës dhe …

Studimeve shqiptare, kohë pas kohe, i janë bashkëlidhur vepra dhe punime të cilat hedhin dritë dhe trajtojnë në këndvështrime të ndryshme, rolin dhe kontributin e protagonistëve të ndryshëm në dobi të çështjes kombëtare. Parë në këtë këndvështrim, shumë studiues i janë rikthyer më shumë se njëherë t…