Të mësuarit e dijes, dhe më drejtë, të artit të shkrim-leximit, nuk është një gjë e madhe, por dobia që arrihet nga kjo është shumë e madhe. Për aq sa të ketë dallim midis një njeriu memec e të shurdhër dhe një njeriu që dëgjon e flet mirë, po aq ka dallim midis njeriut që nuk di shkrim-lexim dhe at…

Leximi dhe kuptimi i shoqërisë kryesisht varet nga mënyra se si e lexojmë dhe kuptojmë historinë e ideve dhe koncepteve intelektuale të asaj shoqërie. Dijetarët dhe veprat e tyre janë një shesh ku shpërfaqen transformimet ideologjike të shoqërisë përgjatë historisë. Në Perandorinë Osmane, dijetarët …

Përgatitja e një fjalori kërkon përgatitje metodologjike shkencore, por mbi të gjitha do studime të gjuhës/ve përkatëse. Por duket se vepra “Arnavutçadaki Türkçe Alıntılar” (Turqizmat e gjuhës shqipe) është përgatitur nga një person që nuk ka kryer studime të larta universitare për turqishten, arabi…

Nëse fillimet e filologjisë shqipe mund t’i vendosim në vitin 1743, me zbulimin e ‘Mesharit’ të Buzukut prej Gjon Kazazit dhe riprodhimin prej tij të dy copave të tekstit në letrën dërguar Atë Gjergj Guxetës, veprimtaria e Mario Roques-it me hulumtimet e tij sistematike mbi tekstet e vjetra shqipe, …

Emrat e përveçëm (antroponimet, toponimet) janë komponent shumë i rëndësishëm i strukturës së tekstit letrar. Ata marrin pjesë në ndërtimin dhe zhvillimin e kompozimit letrar dhe ligjërimor të tekstit, përmbajnë informacion historik e kulturor për shoqërinë, së cilës i përkasin, ndihmojnë në zbërthi…

Në këtë artikull, që merr nxitje nga rileximi dhe rishqyrtimi i prozës së gjatë të Jakov Xoxës shumë kohë pas kontakteve të para të saj me lexuesin e kohës kur u botua, synohet të argumentohet që vepra e vërtetë letrare ka jetëgjatësi përtej kufijve të jetës së krijuesit të saj, jo vetëm falë vlerav…

Il dramma Emira di Francesco Antonio Santori è un vivido riflesso degli eventi che seguirono l'unificazione dell'Italia nel 1861. Inizialmente concepito da Santori con l’intento di essere un’opera che rispondesse prontamente agli sviluppi storici, quindi un instant book, la sua prima pubblicazione m…

Pas “eksperimentit” të parë gjuhësor të kryer prej Dhimitër Kamardës për krijimin e një modeli shqipeje letrare të përbashkët, qe përsëri një arbëresh, Zef Skiroi, që bëri përpjekjen e dytë të këtij lloji. Modelin e shqipes së përbashkët ai u përpoq ta realizonte duke përpunuar gjuhën e poemës së ve…

Ndër larminë e veprave letrare që kanë ardhur në ekzistencë gjatë shekujve dhe epokave, janë të pakta që mund të mbeten në historinë e kulturës dhe letërsisë botërore. Midis tyre ka edhe udhëtim me gisht që kanë mundësinë të bëhen të pavdekshme në mendjen dhe kujtesën e njerëzve; po aq sa një vepër …

Filozofët myslimanë, si shumë dije dhe shkenca të tjera, edhe Logjikën e huazuan nga grekët e lashtë, sidomos nga Aristoteli. Filozofi më i njohur grek në botën islame konsiderohet Aristoteli, veprat e të cilit u përkthyen në gjuhën arabe dhe trashëgimia e tij filozofike pati ndikimin më të madh në …

Në Arkivin e Kosoves përveç një numri relativisht të madh të dokumenteve të rëndësishme në gjuhët orientale, njihet edhe fondi i dorëshkrimeve orientale. Ky fond aktualisht disponon me 99 vepra të plota të pabotuara, me gjuhë bazë arabishten, turqishten ose persishten.Një nga ato tri dorëshkrime uni…

Pa medyshje që Sami Frashëri është njëri nga dijetarët më të mëdhenj të kohës së vet, andaj mua personallsht më pëlqen të them se Samiu, me punën dhe veprën e tij kaq madhore në shkencë e letërsi dhe në përgjithësi, ishte agu dhe shkëlqimi diturisë së fillim shekullit XX. Ndjenjat dhe idete humanis…