Vilajeti i Manastirit, një nga katër vilajetet që përfshinte popullsi shqiptare në provincën osmane të Rumelisë, është parë gjithnjë si një territor ku identitetet nacionale kanë qenë më të zbehta, krahasuar me vetë-përcaktimin dhe identitetet fetare të popullsive që banonin në të. Si një nga krahin…

Në fillim të këtij studimi është dhënë një program kombëtar i botuar nga Hil Mosi në Stamboll, në vitin 1910. Po ashtu, është analizuar edhe një letër të hapur që iu drejtohej deputetëve shqiptarë në Parlamentin Osman. Përveç këtyre, shtjellohen edhe këndvështrimet e Hil Mosit mbi çarmatosjen e shqi…

Gjatë shek. XIX te popujt e Ballkanit lindën dhe u zhvilluan lëvizjet nacionaliste. Këto lëvizje u shoqëruan me përpjekjet për pushtimin e territoreve të banuara nga popullsia e huaj, e që në atë kohë ishin ende pjesë e Perandorisë Osmane. Synimet për pushtimin e territoreve shqiptare nga ana e shte…

Ana kuptimore e leksemave të etnokulturës në gjuhësi merr vlera të treguesit, i cili shfaqet jo vetëm si emërtues, por edhe në një funksion më të gjerë, në sferën e së ashtuquajturës etnosemantikë ose në “kuptimin kulturor”, që është trajuar edhe në antropologjinë e gjuhës apo në etnografinë e të fo…

Shënim: ky material u bë i mundur falë albanologes Lucia Nadin, e cila, gjatë një vizite në universitetin e Elbasanit, solli disa kapituj të librit “Lundrimi i turbullt i kritikës së artit. Shkrime të pabotuara të Sergio Bettini-t (1936-1977)”, pikërisht ata kapituj ku flitej për Shqipërinë. Sipas s…

Është interesant dhe i pak përmendur fakti se kthimi i shqiptarëve në një fe të vetme, është parë si mundësi, kur Peranoria Osmane po shpërbëhej. Edhe më interesant: si fe e përbashkët ishte menduar krishtërimi protestant. A ishte ky konvertim i mundur? Sipas mbështetësve të kësaj teze, pse jo. A …

Krishterimi ka qenë feja e parë që përqafuan shqiptarët pas paganizmit, para më shumë se dymijë vjetësh. Si në shumë vende të Mesdheut, ai hodhi rrënjë nga apostujt e dishepujt e tyre që në periudhën apostolike1. Por, me ndarjen e Perandorisë Romake në të Perëndimit e të Lindjes, edhe Kisha u nda në…

Lidhja e myslimanëve të Ballkanit dhe islamit me turqit osmanë është aq e fortë, saqë emrin “turq” për myslimanët e kanë  përdorur jo vetëm jomyslimanët në Ballkan, por edhe myslimanët  vetë, deri vonë, madje me një dozë krenarie. Për shekuj të tërë,  miqtë dhe armiqtë i kanë perceptu…

Në përpjekjet e vazhdueshme të rilindasve, çështja e mësimit të gjuhës amtare nuk kaloi në asnjë rast në plan të dytë. Për të ishin të interesuar si esnafët dhe tregtarët, ashtu edhe vegjëlia. Në vitin 1901, gazeta e mirënjohur “Drita” e Sofjes shkruante: “Sot në Dibër të Madhe, në të Voglën, Mat, R…