Articles Journals Publishers Subjects

2,035 results

Page 7 / 170

Një sprovë klasifikimi të italianizmave të shqipes së vjetër (shek. XVI–XVII): huazime popullore dhe huazime librore

Anila Omari
Artikulli analizon korpusin e italianizmave të shqipes së teksteve të vjetra, të përpunuar në kuadrin e projektit DPEWA të Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, nga këndvështrimi i mënyrës së transmetimit të tyre në gjuhën shqipe. Për këtë qëllim janë përcaktuar disa kritere për dallimin e hua…
OA Art Studies SQ

Albanofuturizmi dhe vdekja e yjeve

Vincent W. J. van Gerven Oei
Kjo ese sjell analizën e disa veprave të letërsisë fantastiko-shkencore shqiptare të realizmit socialist në kontekstin e politikave anti-koloniale dhe anti-imperialiste të Shqipërisë nga vitet ’60 e në vijim. Si një zhanër “minor”, letërsia fantastiko-shkencore shqiptare e realizmit socialist ishte …

Ndikimi gjuhësor-kulturor sllav në ‘Mesharin’ e Gjon Buzukut – një narrativ shkencor-filologjik

Bardhyl Demiraj
Ky studim është pjesë e një projekti individual që po zhvillon dhe boton dora-dorës shkruesi i këtyre radhëve lidhur me ‘Mesharin’ e Gjon Buzukut si libri i parë i botuar shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023, 2024, 2025, 2026a – në shtyp, 2026b – në shtyp). Këtu kemi marrë në analizë çështjen e nd…

Shkrimet për burgun politik: Trajtat e një teme të re letrare në paskomunizëm

Rafaela Marteta
Ndër të gjitha përvojat nën komunizëm, përvojat e burgut kishin krijuar te njerëzit që e kishin përjetuar një gjendje njerëzore krejt të veçantë e të dallueshme. Të dhënit zë historive të burgut kthehet në shërbim për të dëshmuar të padukshmen dhe të pazëshmen. Në mungesë të një angazhimi domethënës…

Elemente të biografisë dhe të autobiografisë në përpilime të autorëve të letërsisë romake (vështrim mbi shqipërime e përshtatje)

Evalda Paci
Në studimet letrare të kohëve të fundit vërehet sërish një vëmendje e qartë ndaj veprave që përmbajnë elemente biografie dhe autobiografie, duke bërë të mundur dhe të rishtrohen pikëpamje mbi profilizimin e një prirjeje të qartë zhanrore, për fillimet e së cilës jepen mendime jo përherë të njëjta. B…

Veçori leksiko-gramatikore të termave në Fjalor i termave të drejtësisë

Abdurrahim Maxhuni
Terminologjia e drejtësisë në gjuhën shqipe është një fushë e dijës që është pasuruar në vazhdimësi. Një ndihmesë të vyer në fushën e terminologjisë së drejtësisë ka dhënë autori Sylë Kasumaj, duke botuar Fjalor i termave të drejtësisë, botim i Institutit Albanologjik të Prishtinës. Ndonëse nga kjo …

Rregulla drejtshkrimore që i ka shkelur koha

Emil Lafe
Në përcaktimin e rregullave të drejtshkrimit të shqipes, po ashtu edhe të përjashtimeve nga rregullat, është marrë parasysh dendur ecuria e praktikës gjuhësore. Disa çështje për të cilat nuk ka pasur rregulla unike, janë njësuar më parë në praktikë dhe janë sanksionuar më pas në kodin e drejtshkrimi…
OA Optime SQ

Use of artificial intelligence for biometric identification under EU Regulation No. 2024/1689

Rrezart Bushati, Emanuela Furramani
The use of artificial intelligence (AI) brings both innovations and advantages, but it also poses risks, particularly when applied within the criminal justice system. To ensure that technology does not undermine fundamental rights and freedoms, criminal law must adapt to these new technological adva…
OA Optime SQ

Implant surgical treatments in compromised patients

Arsen Brahimi, Iris Kraja, Julian Kaloshi
Implant surgical treatments represent one of the most advanced and effective solutions for restoring oral function and aesthetics. However, the application of implant surgical treatments in compromised patients presents special clinical challenges due to systemic conditions that may affect the osseo…
OA Optime SQ

Integration of digitalization in social protection and inclusion: system for older adults, findings, challenges, and recommendations

Valbona Tolli
Access and inclusion in the use of technological tools hold particular importance in the process of integrating digitalization across institutional systems. Accelerated digitalization, which became a ne- cessity during and after the COVID-19 pandemic, has focused public policy attention on the signi…
OA Optime SQ

Impacted canine: a comprehensive review

Helga Uruqi
Maxillary canine impaction remains one of the most clinically significant challenges in orthodontics be - cause of its strong aesthetic, functional, and biomechanical implications. This review discusses the prev- alence and causes of canine impaction, the diagnostic methods available, the assessment…