Articles Journals Publishers Subjects

1,130 results

Page 4 / 95
OA Art Studies SQ

Paraziti i përkryer jeton në pallatin nr. 176

Anxhela Çikopano
Ky punim shqyrton Pallatin 176, komedinë më të shfaqur në historinë e teatrit shqiptar, si një hapësirë përmbysjeje ideologjike dhe kulturore rreth fundit të socializmit shqiptar. Premiera e vitit 1986 dhe popullariteti masiv i shfaqjes (me mbi 500 të tilla), lidhen me batutën e shkathët, natyrshmër…

Një sprovë klasifikimi të italianizmave të shqipes së vjetër (shek. XVI–XVII): huazime popullore dhe huazime librore

Anila Omari
Artikulli analizon korpusin e italianizmave të shqipes së teksteve të vjetra, të përpunuar në kuadrin e projektit DPEWA të Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, nga këndvështrimi i mënyrës së transmetimit të tyre në gjuhën shqipe. Për këtë qëllim janë përcaktuar disa kritere për dallimin e hua…

Rregulla drejtshkrimore që i ka shkelur koha

Emil Lafe
Në përcaktimin e rregullave të drejtshkrimit të shqipes, po ashtu edhe të përjashtimeve nga rregullat, është marrë parasysh dendur ecuria e praktikës gjuhësore. Disa çështje për të cilat nuk ka pasur rregulla unike, janë njësuar më parë në praktikë dhe janë sanksionuar më pas në kodin e drejtshkrimi…

Për një hapësirë më të gjerë të gjuhësisë së diskursit në mendimin gjuhësor shqiptar

Tomorr Plangarica
Në këtë punim synohet të hidhet dritë mbi zhvillimet në etapën e tanishme të një hullie të veçantë kërkimi në shkencat e ligjërimit, që po njihet përgjithësisht me emërtimet “gjuhësi e diskursit” ose “analizë e diskursit”; synohet, gjithashtu, të sillen argumente për nevojën e thellimit të shqyrtime…
OA Optime SQ

Polycystic ovary syndrome in adolescence in Albania: diagnostic uncertainty and the risk of overdiagnosis

Ilta Bylykbashi
Background: Diagnosing polycystic ovary syndrome (PCOS) during adolescence is inherently challeng- ing due to the overlap between normal pubertal physiology and pathological features of the syndrome. In Albania, the absence of adolescent-specific national guidelines and limited access to specialized…
OA Optime SQ

Quality of life and the impact of multimorbidity in patients with chronic disease: literature review

Velide Pulomemoj
Introduction. Diseases with high prevalence, such as high blood pressure, dementia, depression, and diabetes, can lead to multimorbidity, which is defined as the presence of more than one health condition in the same individual and is today considered a global challenge. Multimorbidity has consequen…
OA Optime SQ

New spaces for an ancient voice: can Arbëresh culture and its literary heritage thrive in the digital age?

Jolanda Lila
This article discusses attempts to safeguard the Arbëresh language and literature as an exception - al case of linguistic-ethnical vitality over time. The Arbëresh, the descendants of Albanian refu - gees who settled in Southern Italy from the 15th to 18th centuries, have preserved their language an…
OA Optime SQ

The use of artificial intelligence in history teaching in pre-university education: pedagogical opportunities, risks, and guidelines for responsible implementation

Ndriçim Mehmeti
The integration of Artificial Intelligence (AI), particularly generative models (e.g., chatbots and text/ image/audio generators), is transforming the ways in which students search for information, write, interpret sources, and construct arguments. In the field of history, AI creates opportunities f…

NGA KONGRESI I MANASTIRIT TE REPREZALJET E REGJIMIT KOMUNIST

Dorina Daiu, Arsim Sinani, Rudina Mita
Kongresi i Manastirit, i mbajtur në nëntor të vitit 1908, përfaqëson një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë shqiptare moderne, duke vendosur themelet e unifikimit të alfabetit të gjuhës shqipe dhe duke shërbyer si moment kyç në përmbushjen e objektivave të Rilindjes Kombëtare. Kjo kumtesë s…

SHTETFORMIMI PËRMES ARSIMIT

Valbona Nathanaili
Ky artikull analizon dy ligje themelore në fushën e arsimit, miratuar në Shqipëri në vitet 1921 dhe 1922, duke i vendosur në kontekstin e përpjekjeve të hershme të shtetit shqiptar për të konsoliduar autoritetin dhe për të ndërtuar institucione publike moderne. Studimi shqyrton karakteristikat admin…

PIKËPAMJET DHE KONTRIBUTI I GJERGJ FISHTËS PËR GJUHËN STANDARDE SHQIPE

Elona Çeçe, Lindita Kaçani
Ky punim trajton qëndrimin e Gjergj Fishtës ndaj gjuhës shqipe dhe në veçanti ndaj gjuhës standarde, duke u mbështetur në shkrimet e tij publicistike në revistën “Hylli i Dritës” gjatë periudhës 1914–1930. Fishta, si njohës i mirë i gjuhës shqipe dhe i disa gjuhëve të huaja, përfaqësonte një zë të r…

NDIHMESA E REVISTËS ‘PËRPJEKJA SHQIPTARE’ PËR GJUHËN SHQIPE

Shkëlqim Milaku
Numri i parë i revistës mujore ‘Përpjekja shqiptare’ doli në tetor 1936 dhe vazhdoi deri në dhjetor 1938. Në këtë revistë janë shtruar tema të ndryshme nga gjuhësia, letërsia, sociologjia, psikologjia, pedagogjia, historia, ekonomia, sporti e tema të tjera. Siç dihet, gjuha e revistës nuk është stan…