Si në gjuhët e tjera të Ballkanit, ashtu edhe në gjuhën shqipe kanë hyrë shumë fjalë nga turqishtja. Edhe pse etimologjia e tyre është e ndryshme, ne i quajmë “fjalë turke” ose “turqizma”, siç i quajnë turkologët perëndimorë, sepse ato kanë ardhur nëpërmjet turqve dhe gjuhës turke. Shumë prej këtyre…

Turqia Evropiane ishte në shqetësim të vazhdueshëm, në mes të luftës së kryengritësve dhe gjendjeve të shtetrrethimit, sovraniteti osman respektohej vetëm në zona të kufizuara. Dukej qartazi që perandoria shumëkombëshe, ishte nën grahmat e fimdit të asaj çka kishte qenë dikur. Dobësimi vinte si nga …

Isa Boletini ishte njëri ndër udhëheqësit kryesorë të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. Ai ishte figura qendrore e Kryengritjeve në Kosovë gjatë viteve 1910-1912 që luftoi për bashkimin e forcave shqiptare kundër pushtuesve osmanë. Për veprimtarin e Isa Boletinit është shkruar dhe shkruhet edhe sot nga …

Qyteti i Mitrovicës u çlirua nga pushtimi turk gjatë Luftës së Parë Ballkanike. Pushteti i vjetër turk u zëvendësua nga pushteti i Mbretërisë së Serbisë. Qyteti dhe rrethinat e tij fillimisht ishin pjesë e rrethit të Prishtinës, më pas të Novi Pazarit, ndërsa drejt fundit të vitit 1913 i rrethit të …

Shekuj të tërë, madje gjer në fund të shekullit XIX, në Kosovë kishte pushtet të fortë dhe të konsoliduar, i cili do të mbronte jetën e njeriut dhe vlerat e tjera të rëndësishme. Këtë funksion e ushtruan kryesisht familja dhe fisi. Kjo mbrojtje bëhej në të shumtën e rasteve me kryerjen e gjakmarrjes…

Fqinjët e shqiptarëve ishin shumë të interesuar për t'i ndarë shqiptarët nga Perandoria Osmane, veçanërisht sllavët dhe grekët për një periudhë shumë të gjatë kohore. Në mesin e shekullit të 19-të, propaganda antiosmane arriti t'i bindë shqiptarët se po shtypen nga turqit dhe se ka ardhur koha që at…

Në periudhën pas Revolucionit të Turqve të Rinj, ka të dhëna kontradiktore dhe shpesh të njëanshme për marrëdhëniet agrare në Ferizaj dhe rrethinat e tij. Kjo vlen veçanërisht për literaturën, por shpesh edhe për dokumentet e asaj kohe, që vijnë si nga Serbia borgjeze ashtu edhe nga historiografia e…

Ruajtja e mamëdhënieve të vjetra ekonomike, sundimi absolut i sulltan Avdyl Hamitit II dhe prezenca gjithnjë e më shumë e kapitalit të jashtëm, bëri që në radhët e inteligjencisë osmane të shfaqej pakënaqësi. Pakënaqësia ishte e madhe veçanërisht në ushtri. Të ardhurat e vogla, ushqimi i dobët etj.,…

Kultura dhe qytetërimi islam është ballafaqur me kultura dhe qytetërime të ndryshme dhe i ka absorbuar ato në pikpamje nacionale, fetare e gjuhësore duke filluar në hapësirat prej Atlantiku në perëndim e deri në Indokinën e largët dhe nga Afrika Qendrore deri në verilindje të Buharasë e Uzbekistanit…

Disa nga turqit-osmanlinj të arsimuar nuk ishin të kënaqur me gjendjen e krijuar politike në Perandorinë Osmane. Ata ishin të mendimit se në qoftë se Perandoria do të qeverisej me anë të kushfetutës do të rregulloheshin punët e saj. Zatën tashmë në Evropë ishin krijuar shtetet me rregullim kushtetue…

Pasi turqit (më 1831) e thyen përpjekjen e shqiptarëve me Mustafa Pashë .Bushatliun në krye, i cili nuk deshti t’i bindet sull- tanit reformator, sepse reformat jo vetëm që rrezikonin pozitat e feudalëve të cilët në trevat e tyre ishin bërë po thuaj se të pava- rura, por reformat centraliste cenonin…

Kryengritjet e shqiptarëve të Kosovës gjatë viteve 1909—1912 janë një hallkë në zinxhirin e luftave të pandërprera, që bëri populli shqiptar i këtyre viseve kundër pushtetit turk dhe kundër shfrytëzimit të pashpirt feudal. Pesë shekuj të plotë rrënkoi populli shqiptar nën robërinë turke; por shekujt…