Shekulli XIX shënon për shqiptarët e të gjitha trevave një epokë të re, atë të Rilindjes Kombëtare, të lëvizjes për emancipimin e tyre  ekonomik, politik dhe kulturor, për çlirimin nga osmanët dhe për bashkimin në një shtet të vetëm kombëtar. Fillimi i kësaj periudhe përkon me atë të Tanzimatit, kur…

Për të vlerësuar rrezikun nga kërcënimet e grupeve ekstremiste mbi objektet e një rëndësie të veçantë dhe posaçërisht mbi reaktorët, centralet bërthamore ose ndërtesat e përpunimit dhe të ruajtjes së mbetjeve radioaktive është e nevojshme dhe e domosdoshme të parandalojmë në kohë aksionet dhe veprim…

Në përpjekjet e vazhdueshme të rilindasve, çështja e mësimit të gjuhës amtare nuk kaloi në asnjë rast në plan të dytë. Për të ishin të interesuar si esnafët dhe tregtarët, ashtu edhe vegjëlia. Në vitin 1901, gazeta e mirënjohur “Drita” e Sofjes shkruante: “Sot në Dibër të Madhe, në të Voglën, Mat, R…

Mjetet mësimore luajnë një rol shumë të rëndësishëm në ngritjen e konkretizimit të mësimit në mënyrë që ai të jetë sa më efikas. Sikurse çdo lëndë tjetër edhe lënda "Njeriu dhe natyra" e ka rendësinë e vetë. Përpos kësaj, në këtë punim është trajtuar sfondi dhe zhvillimi i mjeteve mësimore dhe roli …

Gjithçka që erdhi në jetën kulturore dhe fetare shqiptare, veçmas me fillimet e Lëvizjes së Rilindjes Kombëtare, u përgatit me dashuri dhe kujdes nga prijësat, çka siguronte se do të jepte prodhim të mbarë. Kongresi i Alfabetit i vitit 1908 tregoi se diversiteti i panevojshëm gjuhësor, mund të ndale…

U nda nga jeta gjuhëtari me uniformë, profesor Hasan Çipuri. I përjetshëm qoftë kujtimi i tij! 32 fjalorë ushtarakë shqip-gjuhë e huaj mbajnë emrin e profesor Hasan Çipurit si autor, si bashkautor e si drejtues shkencor (kryeredaktor). Ai ka hartuar 160 zëra enciklopedikë. Ka shkruar 350 artikuj sh…

Vepra “Vëzhgime, kërkime dhe studime në lëmin e gjuhës shqipe” në dhjetë vëllime (me 4558 faqe), përmbledh veprimtarinë e plotë shkencore tonën (të botuar e të pabotuar) të kryer për më shumë se katër dekada (1972-2017). Gjatë kësaj periudhe kemi botuar ndër revista të ndryshme shkencore rreth 150 t…

Pyetjet dhe përgjigjet lidhur me veprimtarinë dhe ndihmesat e prof. Jorgji Gjinarit mund të ishin të shumta, porse unë, në hapësirat nevojisht të rrudhura të një artikulli, po edhe duke iu përmbajtur karakterit kryesisht jubilar të veprimtarisë kushtuar këtij personaliteti, po ndalem kryesisht në tr…

Përkujtimi i një jubileu si ky për 50-vjetorin e revistës “Studime filologjike” natyrisht do të ketë edhe frymë festive, por krahas kësaj do të shpërfaqë vlerat e ndihmesat që ka sjellë ky organ shkencor qendror në kaq vite, si laborator kryesor i përpunimit të mendimit shkencor shqiptar, nga fusha…

Në vitin 1955, në Institutin e Historisë dhe të Gjuhësisë, u krijua, siç dihet, Kartoteka e leksikut të shqipes, që është arkivi më i madh dhe i vetëm kombëtar i gjuhës shqipe dhe i fjalës shqipe. Pasurimi i saj i vijueshëm ka qenë një nga detyrat kryesore të Sektorit të leksikologjisë dhe të leksik…

Më 30 gusht 2014, pas një lëngimi të gjatë, u nda nga jeta akademiku Shaban Demiraj, i fundmi i brezit të gjuhëtarëve që e ngritën gjuhësinë shqiptare në nivelin e gjuhësisë ballkanase. Ai lindi në Vlorë, më 1 janar 1920, në familjen e Sulejman Demirajt, i njohur si mulla Sulua, klerik mysliman, vep…

Për Petro Markon është shkruar dhe do të shkruhet përsëri. Mbi veprën e tij janë bërë studime e të tjera do të bëhen, të pjesshme a tërësore qofshin ato. Dhe për të gjithmonë do të ketë diçka të re për të thënë apo diçka të thënë ndryshe. Ky proces nuk do të ketë kufij hapësinorë apo kohorë. Dhe kjo…