Shtruarja dhe diskutimi i çështjeve që kanë të bëjnë me pjesët e ligjëratës, kanë një rëndësi të veçantë si nga pikëpamja teorike, ashtu edhe nga ajo praktike. Nga zgjidhja e këtij problemi varet në një shkallë të madhe edhe ndërtimi i gjithë kursit të morfologjisë të gjuhës së sotme shqipe. Në gjuh…

Mbiemri, ashtu si edhe emri që përcaktohet prej tij, është një fjalë emërtuese dhe e kuptimshme, që mund të kryejë funksione të ndryshme si gjymtyrë e fjalisë dhe që ka po ato kategori gramatikore që ka edhe emri që ky përcakton. Atëhere lind pyetja: ku ndryshojnë midis tyre këto dy pjesë të ligjëra…

Ndajfoljet e thjeshta të mirëfillta si nga pikëpamja e sotme ashtu edhe nga pikëpamja historike janë më të pakta në numër se sa ndajfoljet e prejardhura. Po të shikosh Strukturen e ndajfoljeve, të bie me- njëherë në sy se ato janë një kategori, që janë pasuruar e po pasurohen vazhdimisht nga pjesë t…

Në epokën e digjitalizimit, inteligjenca artificiale (IA) po e transformon ndjeshëm mënyrën e të nxënit në arsimin e mesëm të lartë. Ky studim shqyrton mundësitë e ndikimit të IA-së, me fokus në ChatGPT, në përvojën e të nxënit të nxënësve 14-15 vjeç. Theksi vihet mbi balancimin midis përfitimeve dh…

Historia e terminologjisë shqipe është e lidhur në mënyrë të pashkëputur me të gjithë historinë e zhvillimit të gjuhës sonë, si gjuhë e shkruar dhe si gjuhë kulture. Prandaj edhe historikun e kësaj fushe të shqipes mund ta ndjekim që në hapat e para që ka bërë gjuha jonë si gjuhë e shkruar. Kështu…

Dihet se historia e gjuhës është e lidhur ngushtë me historinë e shoqërisë, prandaj ligjet e zhvillimit të një gjuhe mund të kuptohen vetëm duke i parë në lidhje me historinë e popullit që e flet, i cili është krijuesi dhe bartësi i saj. Kështu p.sh. ndarja dialektore e gjuhës shqipe është pasojë e …

Pjesëzat. si një lloj i veçantë i fjalëve shërbyese, në gjuhësinë botë- rore, kanë filluar të dallohen vonë. Më parë ato janë trajtuar në gramati-kat ruse; së këtejmi ato zunë vend gjithnjë më shumë edhe në gramati- kat e gjuhëve të tjera. Edhe tek ne për pjesëzat ka filluar të flitet tani vonë. Tra…

Nga pikëpamja semantiko-strukturore mbiemrat e formuar me prapa- shtesën -shëm nuk janë studjuar në mënyrë të veçantë. Megjithatë këta mbiemra nuk kanë mbetur pa u trajtuar fare. Gjuhëtarët në vezhgimet për pjesët e ndryshme të ligjëratës i kanë parë këto formime kryesisht nga ana strukturore, duke …

Një nga pjesët e ligjëratës, për të cilat mungon një trajtim i plotë e me prirje të theksuara normative, ëslitë edhe mbiemri. Megji'thëse është trajtuar në kapitujt përkatës të gramatikave tona, shkollore dhe joshkollore nga të huaj e vendas, prapëseprapë, për vetë qëllimin për të cilin ishin caktua…

Projekti i «Rregullave të drejtshkrimit të shqipes». që doli vitin e kaluar, është një sukses i madh për arësimin dhe kulturën tonë kombëtare. Ai ka gjithashtu edhe rëndësi shkencore, sepse përvijon shumë ligje të zhvillimit të shqipes së sotme dhe mbi bazën e këtyre ligjeve dhe të këtij zhvillimi b…