Tema e këtij shkrimi ngërthen si e tillë një qerthull problemesh, që do të mund të shtjelloheshin deri diku shterueshëm në një monografi të tërë apo në kuadrin e një cikli të plotë leksionesh universitare. Gjithsesi, në hapësirën që më lejon një punim me karakter sa shkencor aq edhe njohës do të rr…

Sintagmat parafjalore mund të funksionojnë edhe si rrethanorë, edhe si kundrina në strukturën e një fjalie. Ka një numër rastesh që nuk është e lehtë të përcaktohet nëse marrëdhënia që folja ndërton me këto sintagma parafjalore është objektore apo rrethanore. R. Përnaska vendos kriterin e të qenit …

Sistemi foljor i gjuhës shqipe përfshin një numër të konsiderueshëm formash të pashtjelluara, prej të cilave disa janë të trashëguara, kurse disa të tjera janë krijuar në zhvillim të brendshëm. Të trashëguara janë ato që kanë formante të gjuhës indoeuropiane dhe janë sintetike për nga përbërja. Të …

Në fushën e leksikut të së drejtës, një grup më vete përbëjnë edhe termat e shprehjet juridike latine. Në këtë gjuhë u përpunua, duke u nisur nga shekulli III p. e. s, sistemi më i përparuar i së drejtës i mbështetur në pronën e thjeshtë private. Tradita romane u shërbeu si themel për ndërtimin e …

Sot, 37 vjet pas Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, të flasësh mbi parimet e drejtshkrimit të saj, nuk mund veçse të nisesh nga kritere teorike gjuhësore dhe nga një perspektivë kohore, që bën të mundur kritikën e qëndrimeve, vlerësimeve dhe praktikave të zbatuara. Ky diskutim, megjithës…

Krahina e Himarës, ose Bregdeti i Sipërm, përfshin fshatrat Palasë, Dhërmi, Iljaz, Pilur, Kudhës, Vuno e Qeparo si dhe qytetin Himarës, që janë pjesë e Bashkisë së Himarës të prefekturës së Vlorës. Kjo krahinë shtrihet përgjatë shpateve perëndimore të Maleve të Vetëtimës, nga qafa e Llogorasë në ver…

Reklamat shqiptare janë relativisht të hershme. Ato datojnë (nisur nga kërkimet jo përfundimtare që kemi bërë në revistat, të përkohshmet politike, letrare të kohës) rreth viteve 1910. Reklamat janë bardh e zi. Ato jepen me shenja ortografike, renditje dhe konceptim pamor të ndryshëm. Rëndësia dhe …

Në studime të natyrave të ndryshme për gjuhën shqipe një vend më vete zënë edhe trajtime të llojeve të ndryshme të sinonimisë. Ndër të tjera, studiuesit kanë tërhequr vëmendjen edhe për probleme të sinonimisë sintaksore. Duke iu referuar çështjeve të sinonimisë në kuadrin e sintaksës, prof. Mahir D…

Ka kaluar më shumë se një vit qëkurse leksikografia jonë dhe bota shkencore shqiptare u pasuruan me një vepër të re, që është e rrallë në llojin e vet, “Fjalor i gjuhës shqipe” të Mehmet Elezit. Hartimi i një vepre të tillë, me përmasa jo të zakonshme, realizohet përgjithësisht nga grupe autorësh q…

Rendi i gjymtyrëve në fjali përbën një temë pak rrahur në gjuhësinë shqiptare. Është trajtuar deri në njëfarë mase rendi i gjymtyrëve në fjalinë e pavarur dëftore, por fare pak rendi i gjymtyrëve në fjalitë e varura. Rendi i fjalëve në fjalitë e varura mund të jetë i njëjtë, por edhe i ndryshëm nga…

Objekt i këtij shkrimi është analiza e rrethanorit në kuadrin e sintaksës gjenerative, e cila, nga ana e vet, në trajtimin e funksioneve të sintagmave mbështetet në gramatikën e varësisë, të prezantuar në gjuhësinë moderne nga gjuhëtari frëng L. Tenier. Kjo gramatikë vë në qendër foljen dhe i vler…

Fillimi i shekullit XX shqiptarët i gjeti pa shtet, pa gjuhë të përbashkët e pa alfabet të përbashkët. Është koha e përthyerjeve të mëdha në tokat shqiptare. Krijimi i shtetit shqiptar më 1912 shtroi një varg çështjesh që lidhen me funksionimin e shtetit të ri. Njëra ndër to qe nevoja për një gjuh…