Poezia dygjuhëshe në traditën letrare shqiptare, sidomos ajo shqip-italisht, zhvilluar në rrethana specifike të rrezikut historik të bjerrjes, ka kryer në rrafsh të gjuhës letrare atë funksion të ruajtjes dhe zgjerimit që gjuha e folur pati kryer në vazhdimësi në zonat apo qarqet kulturore kufitare …

Rimarrja e motiveve mitike në krijimtarinë letrare bashkëkohore, dhe jo vetëm, është dukuri e njohur dhe e studiuar mjaftueshëm në letërsi. Motive të tilla janë të  pranishme  në shumë prej veprave të Ismail Kadaresë, ose thënë ndryshe, kanë qenë një sofër prej së cilës është ushqyer vazhd…

Problemi i pasqyrimit të epokës dhe figurës së Skënderbeut në letërsinë arbëreshe është marrë në shqyrtim nga studiues të ndryshëm si Markianoi, Gualtieri, Shuteriqi, Xhaxhiu, gjithashtu edhe nga ne në artikuj, kumtesa, studime. Ky problem po shihet tani në dritë të re duke vështruar raportin midis …

Në ndërtimin e një botëkuptimi një rol të veçantë ka luajtur dhe evolucioni binar i dy koncepteve bazike: konceptit të vazhdimësisë dhe atij të ndërprerjes. Kjo dikotomi e tipit vazhdimësi - ndërprerje është pasqyruar në shekuj në kërkim të përgjigjes ndaj disa pyetjeve themelore që, në thelb, mishë…

Të krishterët dhe myslimanët kanë të përbashkëta mjaft gjëra, që i pohojnë, i pranojnë dhe u shërbejnë si pikënisje për t’u mirëkuptuar. Kontakti i islamit me Europën u mishërua në dy trajta: përmes shkëmbimeve kulturore dhe me anën e grupit të myslimanëve aktivë që hodhën rrënjë deri në ditët tona …

Përmes një leximi sipërfaqësor të Kuranit, mund të shihet qartë se njeriu ka një pozicion të veçantë në Univers. Ai në skemën e përgjithshme të Universit, që në zanafillë është krijuar i tillë për të qenë ndryshe nga krijesat tjera. Ky ndryshim ka ndodhur që në fazën e parë të krijimit të njeriut, g…

Trajtimi i pyetjes për kuptimin e fetarisë, nuk u drejtohet atyre që e kanë të gatshme përgjigjen, as atyre që dinë çdo gjë. Ky diskutim është destinuar për të zotët e mendjes, për poseduesit e dijes që e dinë se nuk dinë gjë dhe pyesin që të mësojnë atë që nuk e dinë. Kjo analizë është kritika e fe…

Sintaksë do të thotë ndërtim fjalish: si grupohen fjalët bashkë për të ndërtuar sintagma dhe fjali. Në greqishte syntaxis do të thotë të vësh bashkë. Kur themi të vësh bashkë, nuk është e njëjtë sikur të vëmë bashkë tullat për të bërë një mur ose frutat dhe sheqerin për të bërë reçel. Të folurit ësh…

Studiuesi A. Vinca shprehet se “vepra e Kadaresë është e madhe si vëllim dhe e madhe si vlerë…; vepra e Kadaresë është e madhe me vëllim e saj dhe e madhe me kuptimin e saj…; vepra e Kadaresë është e madhe me pasurinë e saj ideore e tematike dhe e madhe me vlerën dhe bukurinë e saj artistike…; vepra…

Krahas fjalëve të ndërmjetme, në gjuhën shqipe përdoren edhe togje fjalësh dhe togfjalësha me lidhje të qëndrueshme, të cilët nuk kryejnë ndonjë funksion të caktuar sintaksor. Këto togje fjalësh dhe togfjalësha nuk lidhen me fjalët e tjera të fjalisë sipas lidhjeve të njohura të fjalëve në togfjalës…

Punimi i diplomës i Dritëro Agollit është e para monografi kushtuar Migjenit në studimet shqiptare. Titulli i punimit është Skicat dhe tregimet e shkrimtarit revolucionar shqiptar Migjeni dhe është paraqitur për mbrojtje në rusisht në vitin 1957, në Petersburg. Në këtë trajtesë shprehja mendime ori…

Si folje këpujë në “Gramatika e gjuhës shqipe 1” (botim i Akademisë së Shkencave) është pranuar “ajo që shërben për të vënë në lidhje pjesën emërore (emër, mbiemër, përemër) të kallëzuesit me kryefjalën”. Si e tillë pranohet folja jam, së cilës i njihet një kuptim leksikor i zbehur (po aty). I njëjt…