Në këtë punim, i cili synon të shqyrtojë “Fjalorin e orientalizmave në gjuhën shqipe” të Tahir N. Dizdarit, krahas kontributeve kryesore të autorit në këtë vepër të vëllimshme dhe shumë të vlerësuar, janë trajtuar gjithashtu disa aspekte që lidhen me huazimet e ndryshme gjuhësore, të quajtura zakoni…

Tradita filozofike në Islam fillon pas shekullit II Hixhrij/shekullit VIII të erës sonë. Ky angazhim intelektual e ka origjinën në Kuran, Hadith dhe në periudhën pas profetike, duke u reflektuar fillimisht në përkthimin e veprave që i përkisnin shkencave ekzakte, mjekësisë dhe astronomisë. Më pas kj…

Terminologjia e drejtësisë në gjuhën shqipe është një fushë e dijës që është pasuruar në vazhdimësi. Një ndihmesë të vyer në fushën e terminologjisë së drejtësisë ka dhënë autori Sylë Kasumaj, duke botuar Fjalor i termave të drejtësisë, botim i Institutit Albanologjik të Prishtinës. Ndonëse nga kjo …

Artikulli analizon korpusin e italianizmave të shqipes së teksteve të vjetra, të përpunuar në kuadrin e projektit DPEWA të Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, nga këndvështrimi i mënyrës së transmetimit të tyre në gjuhën shqipe. Për këtë qëllim janë përcaktuar disa kritere për dallimin e hua…

Ky artikull analizon statusin e gjuhës shqipe nën ndikimin e globalizimit brenda-etnik dhe ndëretnik, si pjesë e proceseve më të gjera të globalizimit botëror. Në këtë kuadër, shqipja përballet me dy sfida kryesore: (1) trysnia nga huazimet leksikore prej gjuhëve të huaja; dhe (2) globalizimi brenda…

Pas ndryshimeve që ndodhën, 10 vitet e fundit, në sistemin shoqëror e politik të shoqërisë shqiptare, sërish u riaktualizua çështja e përdorimit të fjalës Zot, prandaj edhe ne e rrahëm këtë problem, duke u përqendruar në këto tri pika themelore: E para, rreth shtrirjes vertikale e horizontale të fja…

Pjesa e parë e studimit "Jeta muzikore e qytetit shqiptar nga fundi i antikitetit deri në shekullin e 17-të" me titull "Shkëputje apo vazhdimësi" trajton problemin e vazhdimësisë së kulturës muzikore në territorin shqiptar, duke u mbështetur në burime ikonografike dhe gjuhësore, çdo dokument të rral…

Ky artikull analizon rolin e Eqrem Çabejit si studiues i ndikimeve të gjuhës turke në shqip. Liridona Bërkolli shqyrton kontributet e Çabejit në studimin e turqizmave, duke theksuar rëndësinë e këtyre huazimeve për të kuptuar ndërveprimet historike dhe gjuhësore midis shqiptarëve dhe osmanëve.

Emrat e përveçëm (antroponimet, toponimet) janë komponent shumë i rëndësishëm i strukturës së tekstit letrar. Ata marrin pjesë në ndërtimin dhe zhvillimin e kompozimit letrar dhe ligjërimor të tekstit, përmbajnë informacion historik e kulturor për shoqërinë, së cilës i përkasin, ndihmojnë në zbërthi…

Terminologjia islame është rrënjosur thellë në leksikun e shqipes. Termat islame janë të pranishme edhe në “Udha Muhammedane”, përkthyer nga Hafiz Ibrahim Dalliu. Në përkthimin e Dalliut gjejmë shumë huazime që i përkasin leksikut islam. Disa nga këto huazime autori i ka shfrytëzuar pa sqarime, kurs…

Përmbajtje e shkurtër: Pastrimi i gjuhës nga fjalët e huaja dhe pasurimi i saj me fjalë vendi, është një çështje e rëndësishme për gjuhësinë. Shumë letrarë e gjuhëtarë shqiptarë janë përpjekur ta pastrojnë gjuhën shqipe nga përdorimet e panevojshme të fjalëve të huaja e njëherazi edhe ta pasurojnë m…

L’identificazione della lingua balcanica antica che ha dato origine all'al­banese costituisce uno dei temi più affascinanti ma anche più ardui della lin­guistica storica. Se, a distanza di quasi un secolo dai primi contributi scientifici, ci troviamo ancora lontani da una soluzione definitiva, ciò d…