Epiqendër e kësaj kumtese shkencore është hapësira që zë në tekstet shkollore figura e Jeronim De Radës përgjatë viteve 1912-1944 dhe mënyra e trajtimit të veprës së tij në këto tekste. Për herë të parë në programet shkollore shqiptare, emrin e Jeronim De Radës e ndeshim në vitin 1925, në tekstin e …

Vëllimi i gjashtë ndahet në tri pjesë: 1. Histori e gjuhës shqipe; 2. Fonetikë historike e gjuhës shqipe dhe 3. Gramatikë historike e gjuhës shqipe. Historisë së gjuhës shqipe i kushtohen gjashtë shkrime, prej të cilëve katër janë të një rëndësie të veçantë, sepse trajtojnë probleme kyçe të kësaj fu…

Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, QSA, organizoi më datën 15 korrik 2016 Konferencën V Ndërkombëtare “Kërkime gjuhësore”. Kjo konferencë, tashmë traditë e Shkollës doktorale të IGjL-së, u hap nga Drejtori i IGJL-së, prof. dr. Valter Memisha, i cili mbajti dhe fjalën përshëndetëse. Punimet e kon…

Ndër studimet e tij të shumta për probleme të veçanta të gramatikës historike të shqipes, çështja e nyjave e ka tërhequr në mënyrë të veçantë Kolec Topallin, duke i kushtuar një monografi më vete. “Nyjat e shqipes” është një studim i plotë monografik për të gjitha llojet e nyjave në gjuhën shqipe, m…

Një ditë nga fillimi i viteve ’60 në zyrën tonë (sektori i gramatikës) ra fjala për rolin e dialekteve, për pasurinë gjuhësore të pambledhur të tyre, dhe prof. E. Çabej në bisedë e sipër përmendi një thënie të shkrimtarit zviceran Gottfried Keller (1819–1890): “dialektet janë gurra ku freskohet përh…

Departamenti i Gramatikës i Institutit të Gjuhësisë e të Letërsisë (QSA) organizoi në kuadrin e “Ditëve të Albanologjisë”, 23 dhjetor 2015, një konferencë shkencore jubilare “Kontributi i Jorgji Gjinarit në studimet dialektologjike të shqipes”, me rastin e 85-vjetorit të lindjes së prof. dr. Jorgji …

Si folje këpujë në “Gramatika e gjuhës shqipe 1” (botim i Akademisë së Shkencave) është pranuar “ajo që shërben për të vënë në lidhje pjesën emërore (emër, mbiemër, përemër) të kallëzuesit me kryefjalën”. Si e tillë pranohet folja jam, së cilës i njihet një kuptim leksikor i zbehur (po aty). I njëjt…

Monografia “Marrëdhëniet gjuhësore shqiptaro-serbe” e punonjëses shkencore Anila Omari të Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë është një kontribut i ri që i shtohet vargut të studimeve në fushë të albanologjisë dhe në veçanti sllavistikës. Me këtë hidhet një vështrim mbi marrëdhëniet e hershme e…

Para 60 vjetësh, Kol Paparisto, Aleksandër Xhuvani, Gjovalin Lika, Kahreman Ylli, Aleks Buda, Mahir Domi, Shefqet Musaraj, Dhimitër Shuteriqi, Sotir Kuneshka, dhe Sali Mborja, në kronikën për largimin nga jeta të Kostaq Cipos, të anëtarit të Institutit të Shkencave të Shqipërisë, shkruanin se ai “në…

Vepra “Gramatikë historike e gjuhës shqipe” e akademik Kolec Topallit është përuruar në Akademinë e Shkencave dhe të Arteve të Kosovës në Prishtinë, më 8 shtator 2012, duke marrë vlerësimet e disa prej autoriteteve kryesore të gjuhësisë shqiptare. Për veprën e akademik Topallit kanë folur akademikët…

Për profilin e Kostaq Cipos si gramatikan mund të flitet gjerë e gjatë, sepse vepra e tij, ashtu siç janë shprehur më herët edhe S. Riza1 e M. Domi2, ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historikun e zhvillimit të gjuhësisë shqiptare, duke bërë që ky autor të zërë një vend të nderuar krahas bashkëkohësv…

Vepra e fundit e Prof. Kolec Topallit “Gramatikë historike e gjuhës shqipe” (Tiranë, 2011, 1737 f.) është përfundimi dhe produkti i një pune disavjeçare në fushën e gramatikës historike të shqipes, të pasqyruar në katër monografi të plota për fushat më të rëndësishme të sistemit morfologjik të shqi…