Gjuha letrare shqipe e njësuar1 nuk ka paskajore me funksione të plota sintaksore. Në vend të saj ajo përdor fjalitë e nënrenditura me lidhore dhe formën e pashtjelluar të tipit për të bërë, e cila është një paskajore me funksione sintaksore të kufizuara. Por paskajorja e tipit me punue është përdor…

Në këtë studim, për analizën e tipareve sintaksore, u morën në konsideratë artikujt dialektologjikë të botuar tek seria Dialektologjia Shqiptare. Më konkretisht, tiparet që do të trajtojmë këtu janë tiparet sintaksore dalluese dhe të përbashkëta të trevave të studiuara në këtë seri. Në serinë Dialek…

Libri nis me një parathënie, ku tregohet mënyra e punës së autorit për ta vjelë dhe pasqyruar lëndën. Pjesa e parë e librit titullohet Pasthirrmat. Bëhet një vlerësim i përgjithshëm për këtë klasë fjalësh sipas gramatikanëve: O. Myderrizi, K. Cipo, Sh. Demiraj, F. Agalliu, A. Angoni etj. Më shumë se…

TËRHÚZ fol. “tremb kalin, e bëj të mos i shtrohet kalorësit”, “zemërohem, tërbohem”. Fjalë kryesisht e gegërishtes. Dëshmohet në fjalorin e Junkut, që ka mbiemrin i tërhuzt “furioso”. Formim i brendshëm prej emrit huj “ves, zemërim, inat”, që përdoret për njerëzit dhe për kafshët, sidomos për kalin;…

Të folmet e veçanta ruajnë edhe sot tipare arkaike, të cilat përbëjnë një burim të rëndësishëm të dhënash për historinë e gjuhës shqipe. Në këtë artikull do të paraqesim disa prej këtyre veçorive të ruajtura në të folmen e sotme të qytetit të Gjirokastrës, të cilat i kemi vërejtur edhe në gegërishte…

Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe është vepër madhore e gjuhësisë sonë. Në këtë kod ku zënë vend parësor pamjet e të folmeve e të ndarjeve më të mëdha dialektore shqiptare, ndeshemi me harta, simbole e diagrama që hapin udhë edhe për perceptimin e larmisë ndërshtresore, për ndarjen krahinore e a…

Në librin “Sistemi foljor i gjuhës shqipe” (Tiranë, 2010, 474 v.) kam paraqitur disa teza të reja për burimin e paskajores së tipit me punue të gegërishtes, ku kam vënë në dukje se kjo formë foljore analitike është krijuar vetëm në dialektin e Veriut, prandaj për dialektin e Jugut nuk mund të bëhet …

Me profesor Selman Rizën kam pasur vetëm lidhjet e natyrshme pedagog-student në lëndën “Hyrje në historinë e gjuhës së shkruar shqipe” (në vitin 1963-64) dhe si udhëheqës të një teme vjetore “Lëkundje gjithëgjuhësore në veprat e K. Kristoforidhit gegërishte”, në vitin e dytë. Nuk kam pasur rast të …

Poetët shqiptarë të shekullit XVIII, të njohur rëndom me emrin bejtexhinj, për herë të parë përmenden në literaturë në librin klasik të Georg Hahnit, Albanesische Studien. Në vëllimin e dytë kushtuar disa sprovave të gjuhës shqipe, autori i ka kushtuar vëmendje edhe poetit Nezim Berati. Mirëpo ky bo…

Grupimi i të folmeve të gegërishtes ka tërhequ r vëmendjen prejkohësh. Kohët e fundit ky problem është trajtuar më gjerësisht në punimet e J. Gjinarit e A. V. Desnickajës. Në punimet e këtyre autorëve, me të drejtë, veçohet si një grup më vete grupi perëndimor i nëndialektit verior të gegërishtes (i…

Lidhur me kufinjtë, grupimin e të folmeve të gegërishtes jugore dhe tiparet e tyre, deri më sot janë shfaqur mendime të ndryshme në trajtim e të përgjithshme. por nuk është bërë ndonjë studim i veçantë në bazë të analizës së materialeve të mbledhura dhe përgjithësimit të tyre : Këtyre problemeve do…

Në shumicën e të folmeve të sotme gege pjesorja e foljeve me temë më likuide nuk merr formant dhe dallohet nga tra jta e së tashmes veta e i vetëm nga gjatësia e zanores së theksuar 1. Në gegërishten e shkruar ajo merr formantin -ë. Përkundrazi në toskërishten e folur merr tri formante, me përdorim …