Vepra "Studime gjuhësore V”e Prof. dr. David Lukës ndahet në dy pjesë:1. Kontribut për fonetikën historike të shqipës; 2. Të ndryshme.Pjesa e parë përbën, sipas mendimit tim, një vepër me vlerë nëfushën e fonetikës historike të shqipes. Autori ka bërë objekt studimi disa nga problemet më të rëndësis…

Shqipja është një nga gjuhët më pak të njohura në Europë. Përkatësia e saj në familjen e gjuhëve indoeuropiane në fakt është e njohur prej kohësh, por për prejardhjen e saj, përkatësisht afërinë më të madhe brenda kësaj familjeje ka ende mendime shumë të ndryshme. Kjo lidhet para së gjithash me fakt…

Analitizmi dhe sintetizmi në gjuhë janë parë përgjithësisht të lidhur me trajtëformimin. Ky konceptim i ngushtë zë fill me August Shlegelin, me të cilin lidhet klasifikimi tipologjik i gjuhëve në izoluese, aglutinative (me afikse) dhe flektive. Nevoja për të bërë dallimin midis gjuhëve flektive me e…

Selman Riza kulmin e veprimtarisë së tij shkencore në fushën e gjuhësisë e arriti në periudhën ndërmjet viteve 1956- 1967. Ishte e vetmja periudhë “e qetë” në veprimtarinë e tij shkencore. E qetë në thonjëza, sepse pikërisht gjatë kësaj periudhe u përgatit kalvari i vuajtjeve të fundit që e ndoqën e…

Foljet pavetore janë vlerësuar nga ndonjë gjuhëtar i huaj si “l’enfant pauvre” i gramatikës. Arsyeja është se, ndryshe nga grupet e tjera foljore, ato përfaqësojnë një kategori fjalësh të vogël nga pikëpamja sasiore, që ndonjëherë nëpër gramatika ose nuk përmenden fare ose për to flitet shumë pak. K…

Në grupin e foljeve të parregullta, që nuk mund të integrohen në paradigmat e zgjedhimit, radhiten foljet: vdes, lë, dua, vete. Këto folje nuk ndjekin asnjërin nga modelet e zgjedhimeve dhe vetë nuk kanë krijuar ndonjë model të caktuar. Por, megjithëse këto folje kanë forma të parregullta, procesi …

Shtruarja dhe zgjidhja e problemeve të një teme të tillë për gjuhën shqipe, mbështetur në materiale të gjëra, është me një interes të madh në thellimin e studimit të kësaj kategorie. Ky studim besojmë se do të ndihmojë në qartësimin e mëtejshëm të problemeve, të cilat kanë mbe- tur ende të pazgjidhu…

Ndajfoljet e thjeshta të mirëfillta si nga pikëpamja e sotme ashtu edhe nga pikëpamja historike janë më të pakta në numër se sa ndajfoljet e prejardhura. Po të shikosh Strukturen e ndajfoljeve, të bie me- njëherë në sy se ato janë një kategori, që janë pasuruar e po pasurohen vazhdimisht nga pjesë t…

Ndarja e foljeve në zgjedhime, sipas mendimit tim, duhet të përfshijë gjithë foljet, duke futur këtu edhe ato që zakonisht nëpër gramatikat shkollore quhen të parregullta. Parregullësia e tyre përmblidhet në ndryshimet e temës, ndryshime që mund të jenë ose të një karakteri fonetik te për largvajtës…

Në pjesën e parë të këtij punimi kemi paraqitur periudhat me fjali të varur shkakore bashkuar me kryesoren e varësen nëpërmjet lidhëzave se, që, pse, sepse, disa prej të cilave (lidhëzat se e që) kanë një diapazon kuptimesh shumë të gjerë si lidhëza ftillëzonjëse, dhe funkciono…

Problemi i reksionit në përgjithësi e veçanërisht ai foljor në planin thjesht teorik në gramatikat e shqipes nuk është trajtuar; nuk kapunime të veçantë për të. Megjithatë, siç do të vihet re më posht, nëpër gramatikat e ndryshme të shqipes ka zbatime të parimeve të reksionit dhe prekje të pjesëshme…