Tradita filozofike në Islam fillon pas shekullit II Hixhrij/shekullit VIII të erës sonë. Ky angazhim intelektual e ka origjinën në Kuran, Hadith dhe në periudhën pas profetike, duke u reflektuar fillimisht në përkthimin e veprave që i përkisnin shkencave ekzakte, mjekësisë dhe astronomisë. Më pas kj…

Ndryshimet ekonomike e sociale që ndodhën në vendin tonë pas vitit 1990 patën ndikime pozitive, por u shoqëruan edhe me dukuri negative në jetën e shoqërisë, ku bashkëjetojnë si vlerat, ashtu edhe të këqijat e saj.Gjatë periudhës së tranzicionit, ndër të tjera, u ringjall në mënyrë të theksuar dhe n…

Jemi mësuar që poezinë e shekujve të mëparshëm ta quajmë bejte dhe autorët e saj bejtexhinj. Kjo fjalë është shndërruar në një sintagmë me kuptim ngjyrues negativ. Vetvetiu të vjen ndër mend se përderisa thirreshin bejtexhinj, ata që për dy - tre shekuj ushtroheshin në mjeshtërinë e poezisë, duhet t…

Përvoja e dialogimit është shumë e hershme. Atë e përkrahën dhe e përpunuan të gjithë njerëzit e mençur, mendimtarët e të gjitha kohërave dhe të të gjitha rrymave filozofike, qofshin këto idealiste, materialiste, racionaliste, empiriste, ekzistencialiste, irracionaliste, fenomenaliste etj. Pjesa më …

Artikulli analizon korpusin e italianizmave të shqipes së teksteve të vjetra, të përpunuar në kuadrin e projektit DPEWA të Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, nga këndvështrimi i mënyrës së transmetimit të tyre në gjuhën shqipe. Për këtë qëllim janë përcaktuar disa kritere për dallimin e hua…

Ky studim është pjesë e një projekti individual që po zhvillon dhe boton dora-dorës shkruesi i këtyre radhëve lidhur me ‘Mesharin’ e Gjon Buzukut si libri i parë i botuar shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023, 2024, 2025, 2026a – në shtyp, 2026b – në shtyp). Këtu kemi marrë në analizë çështjen e nd…

This article discusses attempts to safeguard the Arbëresh language and literature as an exception - al case of linguistic-ethnical vitality over time. The Arbëresh, the descendants of Albanian refu - gees who settled in Southern Italy from the 15th to 18th centuries, have preserved their language an…

Ky punim eksploron historinë e arsimit shqip gjatë periudhës së hershme moderne, duke u fokusuar në sfidat dhe zhvillimet që përcaktuan formimin dhe mbijetesën e shkollave shqipe. Duke analizuar burimet historike, dokumentet bashkëkohore dhe studimet e historianëve, ky punim synon të nxjerrë në pah …

Pas ndryshimeve që ndodhën, 10 vitet e fundit, në sistemin shoqëror e politik të shoqërisë shqiptare, sërish u riaktualizua çështja e përdorimit të fjalës Zot, prandaj edhe ne e rrahëm këtë problem, duke u përqendruar në këto tri pika themelore: E para, rreth shtrirjes vertikale e horizontale të fja…

Në rrjedhë të shekujve e deri aty nga Lufta e Parë Botërore, në bashkësitë e lira fshatare, përgjithësisht në malësitë shqiptare, por deri-diku edhe në zona të  ulëta, është zbatuar një e drejtë dokësore, pra një ligj popullor, i quajtur "Kanuni i Lek Dukagjinit" ose "Kanuni i Maleve", "Zakonet…

Trimëritë legjendare të heroit shqiptar, Gjergj Kastrioti, zgjatën për 25 vjet dhe ai mund të thuhet se ishte "një mburojë e fortë për Evropën". Për këtë arsye, veprat kushtuar atij vazhduan pandërprerë gjatë shekujve, duke e ringjallur heroin tonë sa herë që duhej një simbol i fortë për të mbështet…

Në këtë artikull, i nxjerrë nga “Burimet e historisë së trashëgimisë astronomike dhe matematikore në Arabë”, shkruar nga Dr. Enes Kujunxhiç, janë evidentuar fakte mbi ekzistencën e shumë veprave ose të paktën fragmenteve të veprave të autorëve arabë dhe joarabë që trajtojnë çështje astronomike. Siç …