Kemi të bëjmë me një pasuri intelektuale unikate si dëshmi e radhës që i takon fundit të viteve 30-të të shek. XX, por që ende gjëllin në hije në historinë e kulturës së shkrimit shqip. Kumtojmë kështu thukët motivin farëmirë që na nxiti të zbardhim prej fondit I[lo] M[itkë] Q[afëzezi] (AQSH Tiranë)…

Në dy vitet e fundit në Kolegjin Saverian të Shkodrës (1931-1933), ku mësues të gjuhës shqipe dhe të retorikës pati poetin Ndre Mjeda, rioshi Veli Stafa e ndjeu veten të prirur nga vjershat. Këputi një trëndafil të bardhë dhe duke e çuar te buzët e puthi lehtë. Por shpejt studenti Veli Stafa u bë me…

Konceptimi i fjalisë si njësi e analizës sintaksore përbën një çështje problemore që ende nuk ka gjetur një zgjidhje të kënaqshme në sintaksën e gjuhës shqipe. Në punime, tubime apo konferenca të ndryshme shkencore, gjuhëtarët që merren me sintaksën kanë folur shpesh për koncepte të ndryshme të sint…

Në Arkivin Qendror të Shtetit (AQSH), në morinë e fondeve personale, ruhen edhe dorëshkrime të Franqisk Anton Santorit të cilat pas përpunimit janë të mbledhura në dosjen n. 161. Kjo dosje përmban ndër të tjera edhe dorëshkrimet e më se 100 përrallëzave (fabulave) të përkthyera apo përpunuara nga Sa…

Analitizmi dhe sintetizmi në gjuhë janë parë përgjithësisht të lidhur me trajtëformimin. Ky konceptim i ngushtë zë fill me August Shlegelin, me të cilin lidhet klasifikimi tipologjik i gjuhëve në izoluese, aglutinative (me afikse) dhe flektive. Nevoja për të bërë dallimin midis gjuhëve flektive me e…

Sistemi foljor i gjuhës shqipe përfshin një numër të konsiderueshëm formash të pashtjelluara, prej të cilave disa janë të trashëguara, kurse disa të tjera janë krijuar në zhvillim të brendshëm. Të trashëguara janë ato që kanë formante të gjuhës indoeuropiane dhe janë sintetike për nga përbërja. Të …

Shtruarja dhe zgjidhja e problemeve të një teme të tillë për gjuhën shqipe, mbështetur në materiale të gjëra, është me një interes të madh në thellimin e studimit të kësaj kategorie. Ky studim besojmë se do të ndihmojë në qartësimin e mëtejshëm të problemeve, të cilat kanë mbe- tur ende të pazgjidhu…

Çështja e kuptimit të fjalisë dhe e natyrës gramatikore të saj, që është nga më të rëndësishmet dhe njëkohësisht nga më të ndërlikuarat e çdo sintakse, ende nuk ka gjetur një zgjidhje të kënaqshme në shken- cën tonë sintaksore, ku mund të thuhet se janë përvijuar dy drejtime kryesore, që i kundërvih…

Siç dihet, çështja e klasifikimit të foljevet në zgjedhime nuk ka gjetur ende një zgjidhje të kënaqshme në gramatologjinë e gjuhës shqipe. Arësyeja kryesore për këtë do kërkuar në vetë vështirësitë, që paraqit sistemi foljor i shqipes, i cili gjatë zhvillimit historik ka pësuar ndry- shime të mëdha …