Xhizja është taksë vjetore e cila merrej nga meshkujt jomyslimanë, nënshtetas të Perandorisë Osmane. Kjo taksë e cila mbulonte pjesën më të mirë të buxhetit të shtetit osman deri në vitin 1856, ishte mbledhur nën emrin xhizje, ndërsa nga viti 1856-1909 ishte mbledhur nën emërimin bedelat-i askerijje…

Është njëri prej tarikateve më të përhapur në trojet shqiptare në përgjithësi dhe në qytetin e Gjakovës në veçanti. Është rrugë brenda islamit, ku edhe ka zanafillën. Ky tarikat u themelua nga Sadedin Xhibaviu (1172- 1279), në fshatin Xhiba, në luginën e Haranit afër Damaskut.3 I ati i tij ishte Sh…

Historia e arkivave të Turqisë buron nga rrënjët e hershme të turqizmit të Azisë së Mesme. Këto burime arkivore filluan me Turqit Uigur dhe vazhduan deri në periudhën e pranimit të Islamit nga ata. Në këtë periudhë gjejmë shkrime zyrtare si sijjil (regjistrues), regjistrat civile (notebook për shëni…

Hasan ibn Thabiti ishte një nga poetët e mëdhenj arabë të kohës së vet, gjithashtu edhe një nga sahabët apo shokët e Profetit Muhamed, paqja e Allahut qoftë mbi të. Në këtë shkrim të shkurtër do të mundohemi të japim një pasqyrim të përmbledhur mbi jetën dhe veprën e tij. E gjithë vepra e tij qarkul…

Filozofia islame dallon e veçohet prej gjithë rrymave dhe shkollave të shumta filozofike që kanë lulëzuar prej kohëve më të hershme deri në ditët tona. Dallohet, sepse shigjeta e saj magnetike orientohet nga Kurani fisnik, si libër i të vërtetave absolute e universale, dhe nga Hadithi – fjalët e vep…

Bashkëjetesa e gjatë paqësore shqiptaro-osmane ishte rezultat i ndjekjes së politikave qeverisëse konsensuale dhe bashkëpunimeve shumëpërmasore politiko-ekonomike, ushtarake, social-kulturore e fetare të ngritura mbi bazën e interesave dhe përfitimeve reciproke. Këtë marrëdhënie e dëshmon procesi i …

Puna arsimore dhe fetare në kuadër të programit të saj duhet gjithmonë të përmbajë idenë e vetme të vërtetë se njeriu është krijuar në të vërtetë për të njohur Krijuesin e tij, Zotin e Madhërishëm. Zoti krijoi botën me të gjithë bukurinë dhe avantazhet e saj për njeriun, por, për fat të keq, në kont…

Sipas Titus Burchkardt-it, substanca e artit është bukuria. Në termat e fesë islame, kjo është një cilësi hyjnore dhe në këtillësinë e saj, ka një aspekt dyjar: në botë është pamja, është veshja që mbështjell qenien e bukur dhe gjërat e bukura. Ndërsa te Zoti, sakaq, apo në vetvete, ajo është bukuri…

Për të njohur një formacion politik dhe më pas për ta analizuar atë, në mënyrë të pashmangshme, atij duhet t’i njohësh ligjin, t’i analizosh mekanizmin që e ngriti dhe e administroi; me fjalë të tjera, duhet njohur si produkt juridik që ka dalë nga kancelaria e tij, i cili në të gjitha rastet rezult…

Për të kuptuar mendimin metafizik dhe teologjik të mendimtarëve humanistë islamikë, duhet të ndalemë në dy terma: falsafa dhe kalam. Falsafa (filozofia) ka qenë një lëvizje intelektuale në Islam, e cila solli personalitete si al-Kindi, al-Farabi, Ibn Sina (Avicena) dhe Ibn Rushd (Averroes). Falsafën…

Vakefët tradicionalisht kanë qenë institucione islame, në formë pasurish të tundshme dhe të patundshme, të lënë falas, me testament nga besimtarë të ndryshëm muslimanë. Vakefët janë të hershme sa vetë besimi islam. Ato vinin gjithnjë në rritje në tre drejtime: 1. Nga lënia vakëf, pasuri me testament…

Historia e njerëzimit njeh figura madhore që me pikëpamjet dhe vizionin e tyre kanë lënë gjurmë të thella në rrjedhat dhe zhvillimin shoqëror të një bashkësie, por edhe kolosë që kanë kapërcyer kufijtë e vijës gjeografiko-gjakore dhe janë shndërruar në trashëgimi të njerëzimit, në kolosë të racës nj…