20-Vjetori i themelimit dhe i punës së Institutit të Historisë së Kosovës, të cilin po e shënojmë sot, është i lidhur ngushtë me kremtimin e ngjarjeve të shënuara në historinë e të gjitha kombeve dhe kombësive të Jugosllavisë: 50-VJETORIN E ARDHJES SE JOSIP BROZ TITOS NË KRYE TË PARTISË KOMUNISTE T…

Në këtë artikull të shkurtër nuk kam pretenduar që të shkruaj gjithë atë që duhet në lidhje me temën në fjalë. Ky problem është mjaft i vështirë, kërkon punë të madhe dhe vend më të gjerë. Kështu, duke u mbështetur në disa të dhëna, e sidomos në literaturën dhe burimet e botuara, do të përpiqem të…

Kombet dhe kombësitë e Jugosllavisë në vitin 1987 shënojnë edhe një vit të begatisë së historisë së tyre. Në këtë vit rrumbullakësohet procesi historik i përfshirë në një gjysmë shekulli nga koha kur Josip Broz Tito erdhi në krye të Partisë Komuniste të Jugosllavisë. Nga kjo kohë shënohet një kthe…

Në një pjesë të historiografisë jugosllave problemi i kryengritjes në Maqedoni deri tash ende nuk është analizuar sa duhet. Disa autorë mendojnë se kryengritja në Maqedoni ka filluar me vonesë në krahasim me viset e tjera të Jugosllavisë. Këtë dëshmi të tyre ata e lidhin me mosmarrëveshjet në radh…

Sikurse i tëre shtypi i Lëvizjes Punëtore Komuniste i fillimit të viteve '20 ne Jugosllavi, edhe Socijalistička zora* çështjes kombëtare në përgjithësi i kushtoi vëmendje të përciptë. Për S. zorën, si organ i Lëyizjes Punëtore Komuniste, peshë të rëndësishme kishte zgjidhja e çështjeve scciale, po…

Miladin Popoviqi u lind më 1910 në fshatin Lopate të Livjarekës afër Titogradit. Miladini femirinë e kaloi në vendiindje, aty kreu edhe shkollën fillore. Familja e tij jetoi një kohë në fshat prej nga pastaj i ati u transferua me detyrë në Pejë. Shkollimin e mëtejshëm e vazhdoi në Gjimnazin e Pejë…

Qëndresa e popullit shqiptar nuk është e njohur vetëm në dekadat e fundit të shekullit XX. Ajo ka filluar shumë më herët se Konferenca e Bujanit (31 dhjetor 1943 - 1 e 2 janar 1944), se Kuvendi i Prizrenit (1945), se kryengritja e Drenicës (1945) e se shumë e shumë ngjarje madhore të historisë sonë…

Një ndër segmentet shumë të rëndësishme te opusit politik të Komitetit MKK, e këtij” drejtuesi e autoriteti më i lartë i politikës kombëtare"} siç e definonte Sejfi Vllamasi, ishte “sigurimi i të drejtave politike e shoqërore të bashkombësve mbetur në Kosovë duke iu drejtuar shteteve të mëdha”, siç…

Gjatë historisë, pushtues të shumtë të tokave shqiptare (turqit, grekët e sllavët) e përdorën shkollën si mjet për sendërtimin e qëllimeve të tyre hegjemoniste. Kështu veproi edhe Mbretëria Serbo-Kroato-Sllovene gjatë viteve 1918-1941. Qeveria e MSKS-së e ndoqi politikën e mohimit të shkollimit të s…

Nën pretekstin e rregullimit të gjendjes në Shqipëri, në prill 1939 Italia pushtoi Shqipërinë. Por, Shqipëria duhej t’i shërbente Italisë si bazë nismëtare për realizimin e synimeve ekspansioniste italiane në Ballkan dhe drejt Lindjes së Afërt. Megjithatë, pushtimi i Shqipërisë nga ana e Italisë nu…

Pa një traditë të mirëfilltë të krijimit të saj, pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, në Kosovë dhe viset shqiptare në ish-Jugosllavi, letërsisë shqipe iu desh të krijohej nga fillimi në të gjitha gjinitë dhe llojet e saj. Në fillim kjo letërsi nis me poezi lirike dhe me tregime e kallëzime t…

Realiteti historik dëshmon se gjatë gjithë shekullit të 20-të, një numër faktorësh si: Albanofobia dhe shfarosja e kulturës greko-sllave ndaj pjesës kryesore të kombit shqiptar; sistemi shkollor ateist-komunist në të gjitha territoret ku flitet gjuha shqipe, veçanërisht në Shqipëri, shkatërrimi i vl…