Për periodizimin e historisë së gjuhës shqipe janë shprehur H. Pederseni, E. Çabej, S. Riza, A. Desnickaja, B. Bokshi, Sh. Demiraj e së fundi S. Mansaku. Për Pedersenin, Çabejn e Rizën mund të themi se ata nuk e kanë bërë objekt studimi periodizimin e gjuhës shqipe. Pederseni flet shkarazi për “peri…

Studimi i funksionit dhe i mënyrës së përdorimit të kohëve të foljeve në një gjuhë, bashkë me studimin e kategorisë së mënyrës, të aspektit dhe të diatezës në studimet e vonshme sintaksore dhe ato të gjuhësisë së tekstit janë faktor qenësor për realizimin e suksesshëm të një analize dhe të një inte…

Vepra gjuhësore e Selman Rizës nuk shënon hap evolutiv të gjuhësisë shqiptare në fushë të morfosintaksës, vijim të punës së pararendësve a të bashkëkohësve të tij. Ajo shënon, përkundrazi, një kapërcim të hovshëm kualitativ të këtyre studimeve, me synim këmbëngulës të këtij shkencëtari për të ndry…

Selman Riza ishte gjuhëtar me kulturë të gjerë, me përgatitje teorike të shumanshme, njohës i mirë i gjuhësisë së përgjithshme bashkëkohore, njohës i disa gjuhëve të huaja, njohës i thelluar i gjuhës shqipe, njohës i mirë i kontributeve të albanologëve të huaj e gjuhëtarëve shqiptarë paraardhës, nj…

Meshari, ky ekzemplar i rrallë që dëshmon për fillimet e historishkrimit në gjuhë shqipe dhe i zbuluar për herë të parë shumë kohë pasi u shkrua dhe u botua (pas gjase nga një meshtar i ritit katolik me emrin Gjon Bdek Buzuku), u bë objekt studimi për vite të tëra nga studiues shqiptarë dhe të huaj,…

Para pak kohësh, u nda nga jeta njëri prej gjuhëtarëve të shquar shqiptarë të pas Luftës së Dytë Botërore, dialektologu dhe sintaksologu vrojtimprehtë, miku dhe kolegu ynë i paharrueshëm, fjalëpak dhe bukëshumë, Menella Marko Totoni. Lindi në Përmet më 25 mars 1935 dhe vdiq në Aurora të Ontarios në …

Krijimtaria letrare, filologjike dhe gjuhësore shkencore e Martin Camajt bën pjesë në trashëgiminë e zgjedhur të letërsisë, të gjuhës dhe të kulturës sonë kombëtare të gjysmës së dytë të shekullit XX. I larguar nga vendi i tij për më se një gjysmë shekulli, jetoi në Perëndim, jetoi gjithë kohën me k…

Në studimet buzukjane janë vënë re me kohë ndikimet që ka pësuar shkrimtari i parë i shqipes dhe vepra e tij nga bota kulturore-fetare e fqinjëve veriorë sllavë të pjesës perëndimore të Ballkanit me dalje në detin Adriatik. Megjithatë vendi që zë komponenti sllav në veprën e Buzukut nuk është studiu…

Duke lexuar revistën Shêjzat, të themeluar dhe praktikisht të drejtuar nga prof. Ernest Koliqi, spikat nxënësi shoqërues besnik, Martin Camaj, i cili viziton, bashkë me Mjeshtrin, komunitetet arbëreshe dhe shpejt bindet që është i nevojshëm studimi i varianteve dialektore arbëreshe, sepse kalimi i k…

Sinestezia është një dukuri e perceptimit që fut në ndërveprim të drejtpërdrejtë apo jo të drejtpërdrejtë shqisat e ndryshme, në mënyrë të tillë që rezultati i një ngacmimi të caktuar ndijimor prek kanale të tjera ndijimore ose aktivizon sistemin perceptues në tërësi. Koncepti i sinestezisë, si teo…

Në teorinë e narracionit dimensioni i nxitimit dhe i zvarritjes (shpejtësisë dhe ngadalësisë) së ngritjes së narracionit në një vepër artistike konsiderohet si njëri prej prosedeve themelore, i cili përcakton mënyrën e ecurisë së kohës së treguar. Studiues si Vejn But e Kete Hamburger, Zherar Zhenet…

Kur në vitin 2005 zhvillohej në Mynih konferenca kushtuar 80 vjetorit të lindjes së Martin Camajt, themeluesit të katedrës së Albanologjisë pranë Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, një studente e mbylli tubimin duke premtuar një dhuratë-surprizë të veçantë që ish studentët dhe kolegët e tij…