Vitet e fundit ka një rritje të interesit të rretheve intelektuale për çështje që lidhen me historinë e paraardhësve tanë. Për shkak të mungesës së dokumenteve të shkruara, ndriçimi i çështjeve të tilla sa të vështira, aq dhe të ndërlikuara mund të arrihet vetëm me studime ndërdisiplinore, ku, për…

Rendi i gjymtyrëve në fjali përbën një temë pak rrahur në gjuhësinë shqiptare. Është trajtuar deri në njëfarë mase rendi i gjymtyrëve në fjalinë e pavarur dëftore, por fare pak rendi i gjymtyrëve në fjalitë e varura. Rendi i fjalëve në fjalitë e varura mund të jetë i njëjtë, por edhe i ndryshëm nga…

Një nga idetë më themelore të Sosyrit mbi gjuhën, siç është ajo e karakterit sistemor e strukturor të saj në suazën e shenjës, e huazuar prej tij nga shkencat e përpikta e të zbatuara dhe e futur në studimin pothuajse të çdo rrafshi të gjuhës, u bë tërheqëse edhe për studiues që mëtuan të shqyrtoni…

Fshatrat e luginave të Dropullit dhe të Vurgut të Delvinës në gjendjen e sotme të popullsisë së tyre paraqiten si ishuj gjuhësorë greqishtfolës të rrethuar nga fshatra shqipfolëse. Prania e një popullsie greqishtfolëse në ato fshatra paraqit disa pikëpyetj.e që kërkojnë shpjegim. Në radhë të parë,…

Objekt i këtij shkrimi është analiza e rrethanorit në kuadrin e sintaksës gjenerative, e cila, nga ana e vet, në trajtimin e funksioneve të sintagmave mbështetet në gramatikën e varësisë, të prezantuar në gjuhësinë moderne nga gjuhëtari frëng L. Tenier. Kjo gramatikë vë në qendër foljen dhe i vler…

“Erveheja”, novela e njohur në vargje e njerit prej poetëve më të spikatur të “shkollës” së bejtexhinjve, Muhamet Kyçykut (Çamit), është edhe novela e parë e letërsisë shqiptare. U shkrua më 1826 dhe pa dritën më 1888, në saje të një përfaqësuesi të Rilindjes shqiptare, Jani Vretos që mori nismën p…

Ka kaluar më shumë se një vit qëkurse leksikografia jonë dhe bota shkencore shqiptare u pasuruan me një vepër të re, që është e rrallë në llojin e vet, “Fjalor i gjuhës shqipe” të Mehmet Elezit. Hartimi i një vepre të tillë, me përmasa jo të zakonshme, realizohet përgjithësisht nga grupe autorësh q…

Në gjuhën shqipe antonimia është një dukuri shumë e njohur. Antonimet janë një klasë e njohur leksikore që kanë një përdorim të shpeshtë në ligjërim. Në leksikun bimor dhe shtazor antonimet janë më të rralla, por dallohen për disa veçori që janë karakteristike për këtë fushë tematike. Emërtimet ant…

Pas një rrugëtimi të gjatë njëqindenjëzetepesë vjeçar nëpër shtigje të njohura dhe të panjohura të shkencave historiko-gjuhësore, duke lënë gjurmë të pashlyeshme në to, vjen tashmë edhe në gjuhën shqipe një prej veprave themelvënëse të studimeve albanologjike, Fjalori etimologjik i gjuhës shqipe i …

Përgjithësisht është pranuar se sistemi i mjeteve gramatikore nga Meshari i Buzukut deri në ditët tona ka ndryshuar shumë pak. Kjo është e vërtetë dhe e dukshme sidomos për paradigmën emërore. Në sistemin foljor gjendja duket se është pak më ndryshe. Po të vërehen me kujdes grupet foljore apo zgjed…

Kohët e fundit doli nga shtypi përmbledhja e kumtesave të Konferencës shkencore albanologjike “Autorët e trevës së Veriut në vështrim gjuhësor, letrar dhe historik”, organizuar nga Fakulteti i Shkencave Shoqërore të Universitetit “Luigj Gurakuqi në Shkodër, më 12 nëntor 2004, si dhe “100-vjetori i b…

Shqipja dhe greqishtja janë dy nga gjuhët më të vjetra dhe me kontakte të pandërprera shumëshekullore. Ato kanë përbashkësi që kanë lindur në kushte dhe nga faktorë të ndryshëm1, por kuptohet vetiu se si gjuhë që formojnë degë të veçanta brenda familjes indoevropiane, shpërfaqin edhe dallime.