Faktori politik nuk lot as një rol me rëndësi në formimin e gjuhës letrare. Nji shëmbëll të ndritur e kemi n'Itali. Roma, qëndrae Papatit, ku Perandora, e Mbretër e stratega venin e gjunjëzoheshin para Përfaqsuesesit të Krishtit, ku shumë herë vendoseshinfatet e kombeve, Roma, pikë-arritja e idealev…

Atëherë kur, jo burrnija e rojeve, por, pafuqija e skopajve i rrinte sogje mëkateve të nji pushteti gjakatar, askurrkush nuk pati za për me çilë gojën kundër dhunës qi po i bahej kulturës shqiptare, historisë sonë e punës zelltare të qindra intelektualëve të heshtun e zamëdhaj, - tue e zhbi gegnisht…

Shpresoj qi prej përmbajtjes ka me u kuptue çka don me shprehë titulli i kumtesës time, ma e shkurta qi un kam lexue deritash përpara nji auditori kaq të meritueshëm. Shumë prej gjanave qi keni me ndigjue bajnë pjesë në qëndrimin ma të thellë qi un kam mundë me mbajtë ndaj ngjarjeve qi i kanë ra për…

Gjuha, në shkallën më të lartë të saj, është mjeti i shprehjes së menduesit, në këtë kuptim që një dië nuk realizohet veçse brënda në një formul të qartë dhe pa ambiguitet. Domethënë se gjuha është veprim kulturor, është «mbartëse e spiritës» e pra në thelbin e saj është dritë. Prandaj unë për vetëh…

Gjuha shqipe asht vulosun prej shtetit totalitar qi sundoi Shqipnin gjatë periudhës staliniane. Tue u frymëzue prej praktikës staliniane, politikanët shqiptarë, tue dashtë me plazmue nji shtet homogjen në binarët e komunizmit, zbatuene sloganin "njëkomb, një gjuhë" e imponuen në të gjithë vendin "gj…

Polemikat aktuale për gjuhën e njësuar në mes të pjesëmarrësve të Kongresit të Drejtshkrimit (1972) dhe ithtarëve të tyre. në njërën anë, dhe të kundërshtarëve të qëndrimeve të këtij Kongresi, në anën tjetër, bazohen në verifikimin e rezultateve përmbajtësore dhe formale të këtyre qëndrimeve. Polemi…

Gramatika shqipe (Albanian Grammar. Harrassovitz, VViesbaden, 1984) e Martin Camajt ka meritën unike me qënë e vetmja gramatikë e shqipes e shkrueme në bazë të traditës tanësore të gjuhës letrare shqipe. Zakonisht gramatikat shqipe janë hartue në njënin ose tjetrin dialekt të shqipes, gegënisht ose …

Kultura leksikore vjen nga metagjuha leksikore. Metagjuha leksikore është tërësia e termave të leksikologjisë dhe të leksikografisë (le të themi, leksik, frazeologji etj.). Janë terma të pranuar, që vijnë me koncepte të pranuara. Dhe konceptet e pranuara vijnë me përkufizime të pranuara.1 Por a ndod…

Ndër figurat e ndritura të gjuhësisë shqiptare rreshtohet padyshini edhe Tahir Dizdari, autor i veprës madhore "Huazime orientalizmash në shqipe", për të cilën është folur e shkruar pak, për arsyet që do t'i përmendim në vazhdim. Tahir Dizdari e nis veprimtarinë e mirëfilltë gjuhësore në vitin 1944 …

Katër veprat madhore, të botuara këto dhjetë vitet e fundit ( 'Gramatikë historike e gjuhës shqipe", "Gjuha shqipe dhe historia e saj", "Gjuhësi ballkanike" dhe "Fonologjia historike e gjuhës shqipe"), e radhisin prof.dr. Shaban Demirajn në mos si më të madhin albanolog të fundit të këtij shekulli, …

Në Kanunin e Lekë Dukagjinit (varianti i Pukës) pasuria gjuhësore e shqipes është shpalosur në tërë gjerësinë dhe thellësinë e saj. Nuk besoj të ketë vepër tjetër ku gjuha shqipe të paraqitet aq saktë, aq e përkryer e në të njëjtën kohë e ndërtuar krejt thjesht, por gjithsesi e aftë për të shprehur …

Berati është një qytet i vogël turk i vendosur në hyrje të qafemalit Apsus. Për të arritur në Berat nga porti më i afërt, Vlora, duhenpesëmbëdhjetë orë kalërim; rruga pothuajse nuk ekziston fare. Qyteti është i besimit mysliman; nga larg dallohen minaretë, të cilat zgjaten mbi shtëpitë e bardha dhe …