Në hullinë e përpjekjeve gjithnjë e më intensive, që po bëhen gjatë viteve të fundit, për një rishikim e rivlerësim shkencor sa më të saktë e objektiv të traditës sonë letrare, të injoruar, të nënvlerësuar ose të denigruar për shkaqe jashtëartistike gjatë 45 vjetëve të sundimit të diktaturës komun…

Botimet kritike të veprave të autorëve të mëdhenj dhe studimet e tyre tekstologjike sot janë një mungesë e madhe për historinë e letërsisë shqipe dhe për historinë e gjuhës shqipe. Filologjia shqiptare, me gjithë të arriturat e konsiderueshme, vazhdon të ketë mungesa të ndjeshme në disa fusha të sa…

Fondit të publicistikës shqiptare në fund të shekullit XIX iu shtua edhe një organ tjetër i ri me karakter politik dhe kulturor i shoqërisë “Dituria”, “Shqipëria” (1897-1899) numri i parë i së cilës u botua më 10 maj 1897 në Bukuresht. Kjo e përkohshme qarkulloi fillimisht një herë në javë dhe past…

Në gjuhësinë shqiptare të sotme bëhet fjalë për katër njësi sintaksore: gjymtyra, togfjalëshi, fjalia dhe periudha. Për periudhën ka pasur dhe ka diskutime dhe si rezultat për këtë njësi sintaksore kanë ardhur edhe dy emërtime të tjera: frazë dhe fjali e përbërë. Në gjuhësinë e sotme botërore gjymt…

Kohët e fundit doli nga shtypi përmbledhja e kumtesave të Konferencës shkencore albanologjike “Autorët e trevës së Veriut në vështrim gjuhësor, letrar dhe historik”, organizuar nga Fakulteti i Shkencave Shoqërore të Universitetit “Luigj Gurakuqi në Shkodër, më 12 nëntor 2004, si dhe “100-vjetori i b…

Romani “Oh” është romani i parë dhe i fundit i A.Pashkut. Romani “Oh” është antiromani i parë dhe i fundit i letërsisë shqiptare. Me këtë vepër shkrimtari bënte një hop krijues nga lloji i shkurtër i prozës në prozën e gjatë. Me këtë vepër A. Pashku bënte që letërsia shqiptare të realizonte një hop …

Gjuha shqipe ka dy lloje nyjash: shquese dhe joshquese. Ndërsa e para është bërë objekt i shumë studimeve në aspektin sinkronik e diakronik, e dyta është trajtuar fare pak. Kjo për arsye se ndryshimet e nyjës joshquese janë shumë më të pakta se ato të nyjës shquese, e cila, duke iu ngjitur emrit, k…

Toponimi Rrogozhinë haset për herë të parë në vitin 1431, në regjistrin e tokave të sanxhakut të Arbënisë, të vilajetit të Balshajve. Sipas gojëdhënave del se fshati Rrogozhinë është krijuar rreth shekullit XIV dhe se është një fshat ku punoheshin shumë rrogozat. Këndej vjen edhe emri i tij, Rrogoz …

Termi anaforë përdoret në kontekste të shumta dhe me kuptime të ndryshme, në letërsi dhe në gjuhësi. Në këtë punim do t’i referohemi anaforës në gjuhësi, që përfshin çdo proces të rimarrjes së një sintagme emërore SE, së një sintagme foljore (SF), por dhe të një pjese fjalie ose një fjalie të tërë.

Sa herë është folur e shkruar për Mitrush Kutelin dhe veprën e tij letrare, vëmendja është përqendruar, mbi të gjitha, në vlerat e spikatura të prozës së tij dhe, në mënyrë të veçantë, të prozës së tij të shkurtër me rrëfenjat e rrëfimet e papërsëritshme. Shumë pak është synuar nga studiuesit tanë …

Rruga që ka përshkuar gjuha shqipe gjatë shekujve për t’i shpëtuar trysnisë asimiluese të gjuhëve të perandorive me të cilat është ndeshur për rreth gati dy mijëvjeçarë në truallin e vet dhe për t’u bërë gjuhë shkrimi, gjuhë kulture dhe gjuhë letrare e kombit shqiptar ka qenë e gjatë dhe e mundimsh…

Fillestarë të të njëjtit gjysmëshekulli, por jo të së njëjtës moshë; albanistë të shquar të gjuhësisë, kryesisht diakronike: Çabej, Riza, Domi dhe akademik Idriz Ajeti, në mjaft zgjidhje të historisë së gjuhës shqipe, mbeten “fjalë” përfundimtare. Ndër ta, Çabej dhe Ajeti duket se janë vijues të ze…