(- Nga fillimi deri në 40 vitet e shekullit XX) Medimin se gjuha letrare kombëtare shqipe do të formohej nga shkrirja dhe përzierja e dialekteve të saj e ka mbrojtur Sami Frashëri që në vitin 1899. Lëvizjet në këtë drejtim kanë filluar gjatë Rilindjes Kombëtare nga figurat si Dervish Hima, Luigj Gur…

Dr. Dhimitri P. Pasko është një nga eskpertët më të pa studiuar i fushës së ekonomisë Shqipëtare. I njohur më shumë në fushën e letrave nën pseudonimin Mitrush Kuteli (prozator, poet, eseist, kritik letrar dhe përkthyes), Pasko do të mund ta shohim përmes korespondencave të tij zyrtare me të njëjti…

Nga gjithçka e paraqitur në këtë punim modest, të bie në sy jo vetëm pasuria e materialit që paraqet veprimtarinë e larmishme fetare, arsimore e shkencore të Gjeçovit, por edhe kujdesi i jashëzakonshëm prej arkivisti që tregonte për ruajtjen e dokumenteve, të shënimeve që mbante, të letërkëmbimeve e…

Në këtë trajtesë sintetike nënvizojmë rëndësinë e njohjes së thelluar të rrethanave të përvijimit apo inicimit të veprave të letërsisë së vjetër shqipe, të lidhura ngushtë dhe me institucione të shtypshkrimit në areale të caktuara të zhvillimeve kulturore në Evropë. Një argument i tillë ka tërhequr …

Iluminizëm “Lumières” është emri që i vunë në Francë fenomenit evropian, “Enlightenment” në Angli dhe “Auflarung” në Gjermani etj. Me emrin iluminizëm identifikohen intelektualët francezë që i dhanë vend të rëndësishëm arsyes, vullnetit por edhe imagjinatës për të njohur botën dhe për të rindërtuar …

Të studiosh tiparet e përbashkëta por edhe veçantitë që vihen re në kulturën e gojëtarisë dhe atë të shkruar në gjuhë dhe popuj të ndryshëm, para së gjithash është një sprovë që i vihet përpara studimeve të sotme letrare. Në shekujt e kaluar, në vende të ndryshme evropiane, ku luftohej për njohjen e…

Para Kongresit të Manastirit, 1 – 9 nëntor 1908, kishte konfuzion, sepse nuk ishte rënë dakord për një alfabet kombëtar. Mendja e mençur shqiptare e zgjidhi këtë problem në Kongresin e Manastirit si dhe në Kongresin e Dibrës kur vendosën një alfabet të gjuhës shqipe me toskërishte, e gegërishten si …

Tajar Hatipi u lind në Elbasan, në vitin 1918 dhe u edukua në një familje me tradita atdhetare dhe arsimdashëse. Tajari kishte mbaruar Shkollën Normale në vendlindje. Pas vitit 1945, ai nuk u kthye më në Shqipëri. Me përfundimin e Luftës së Dytë Botërore, në Prizren, në fillim të vitit 1945 u krijua…

Njësimi i alfabetit të gjuhës shqipe më 1908 në Manastir, pas një rrugëtimi të gjatë e të vështirë, hapi etapë të re të zhvillimit të shqipes dhe të zhvillimit kulturor të shqiptarëve. Në këtë rrugëtim kontribut të shquar kanë dhënë edhe revistat kulturore me emër asokohe Kalendari kombiar e Dituria…

Si formë e të shprehurit të dukurive  e të ngjarjeve që kanë ndodhur ose që kanë mundur të ndodhin ose të shqiptimit të botës së brendshme të subjekteve, që i krijonin dhe i përcillnin ato gojarisht, rrëfimi qe pjesë e pandashme e njeriut qysh në periudhën kur ai u bë i vetëdijshëm për veten e për j…

Letërsia shqipe e dokumentuar me alfabet latin nga filobiblikët, nuk mundi të përhapej gjerësisht. Ashtu si letërsia fisnore para saj, ajo nuk arriti të bëhej letërsi kombëtare. Fillimet e shekullit XVIII nxitën poetët shqiptarë që shkruanin në persisht, arabisht dhe turqisht të vargëzonin në gjuhën…

Njëra ndër poemat më të mira, në mos më e mira, që i është kushtuar ndonjëherë Pejgamberit Muhamed a.s., pa dyshim, është “Kasîde-i Burde” e Imam Busîrî-ut. Kjo kaside, më vonë, ka shërbyer si model dhe frymëzim për shumë autorë, të cilët i kanë thurur lavde Pejgamberit a.s. dhe kanë shprehur dashur…