Me profilin e tij kompleks Mario Roques (1875-1961) ka lënë gjurmë në disa disiplina, ndër të cilat spikasin filologjia e tekstit, gjuhësia romane, historia e gjuhës latine (latinishtja vulgare në veçanti), historia e teksteve më të hershme në disa gjuhë të Evropës. Rezulton një bibliografi e gjerë …

Vetëm pak kohë pasi kishte mbushur 87 vjet, më 23 korrik 2023, u nda nga jeta Profesori i Universitetit të Prishtinës, ligjëruesi i gjuhës dhe letërsisë së vjetër franceze dhe gjuhës latine, si dhe romanisti, ballkanologu e linguisti i formuar në metodat më bashkëkohore të linguistikës europiane.

Gjuhëtari austriak Joachim Matzinger ka promovuar në pesëmbëdhjetë vitet e fundit idenë se gjuha shqipe nuk e ka prejardhjen në rajonin e Shqipërisë së sotme. Matzinger pohon po ashtu që gjuha shqipe nuk ka lidhje prejardhjeje as me gjuhën ilire as me atë trake, por vjen nga një gjuhë anonime, e pad…

Fonetika është një fushë studimore shumë e rëndësishme në Perëndim dhe kudo në botë. Rezultatet e saj gjejnë aplikim në shkencat mjekësore-teknike, në arritjet e inteligjencës artificiale, në kriminologji, në pedagogji, në gjuhësi e më gjerë. Në mesin e shek. XX kërkimet në fonetikë filluan të zhvil…

Objekt i këtij artikulli është shqyrtimi i strukturës argumentore të predikatit foljor e parë në ndërvarësi me formën foljore, përkatësisht me kundërvënien formë veprore - formë joveprore të saj. Nisur nga arritjet e studimeve në lëmin e valencës së foljes, e përkatësisht të strukturës argumentore t…

Punimi synon të sjellë një pamje të plotë të botimit të veprave në fushë të leksikografisë, në një periudhë kur po bëheshin përpjekje të veçanta për standardizimin e gjuhës shqipe. Karakteristikë e këtyre botimeve është edhe përfshirja në këtë kohë edhe e leksikografisë bashkëkohore, asaj në fushë t…

Të folurit njerëzor në një masë të madhe përbëhet nga gjuha metaforike. Studimet mbi metaforën si një mjet konjitiv për të konceptuar ngjarjet abstrakte dhe fizike përbëjnë një ndër tematikat më të nxehta në gjuhësinë bashkëkohore. Metafora si trop dhe mekanizëm që shërben për të formuar kuptime të …

Teknologjia e kompjuterit ka krijuar mundësi për zhvillimin e mëtejshëm të korpusit gjuhësor dhe gjuhësisë korpusore. Vitet e fundit korpuse të gjuhëve të ndryshme janë ndërtuar dhe janë vënë në shërbim të mirë të kërkimeve shkencore, të punëve praktike mësimdhënëse etj. Që të përmirësohet edhe cilë…

Qëllimi i këtij punimi është të paraqesë një panoramë e cila lidhet me përmbajtjen dhe strukturën e programit mësimor të mësimit në gjuhën amtare, e cila është shumë e rëndësishëm për formimin intelektual të çdo individi. Gjuha amtare është instrument krijues i shprehive vetjake, instrument i zhvill…

Kur para 9 vjetësh u botua Fjalori shpjegues i psikanalizës i akademik Pajazit Nushi, me 343 faqe, ai u prit me interes të veçantë. Nuk ishin vetëm arsyet e thjeshta gjuhësore e jashtëgjuhësore pse u bë i tillë: ai u bë i tillë edhe për arsyen pse shprehte punën shumë serioze e me përkushtim të rral…

Fjalimi është një veprimtari kognitive-motore e thjeshtë, e cila dallon njerëzit nga speciet e tjera dhe zhvillohet brenda një rrjeti të gjerë të strukturave cerebrale, kortikale dhe nënkortikale. Gjuha nënkupton marrëdhënien e njeriut me botën e tij, ndërsa psikolinguistika është procesi dinamik gj…

Herë pas here në literaturën shkencore, e jo vetëm në të, shfaqet hipoteza se shqiptarët aty ku ndodhen sot, kanë ardhur nga Kaukazi. Një hipotezë e tillë shtrohet përpara studiuesve dhe publikut, duke u nisur nga përmendja nëpër burime të ndryshme historike e një territori me emrin Albani. Dukuria …