Kalket gjuhësore nga gjuha italiane, siç vihet në dukje në hulumtimin e kësaj dukurie të ndërndikimit në përmbledhjet me novela Hija e maleve dhe Tregtár flamujsh të Ernest Koliqit, kanë qenë të pranishme që në debutimet narrative të autorit. Krijimtaria letrare e Koliqit, që rrok një hark kohor gjy…

Nga veprat më të rëndësishme të P. Markos është dhe “Hasta la vista”. Ky roman është po ashtu i rëndësishëm në historinë e letërsisë shqipe, në fondin e zgjedhur të romanit shqip si sprovë dhe arritje e madhe njëherësh. Për shkaqe jashtë letrare (skualifikimi politiko-policor i autorit në periudhën …

“Paralelizmat nuk mund të jenë asnjëherë të përsosura, ato shpien në mënyrë të nevojshme në krahun tjetër, në atë të dallimeve. Është vetë mekanizmi i letërsisë së krahasuar që punon kësisoj”, - vëren Fric Shtrihu në veprën e tij “Letërsi botërore dhe letërsi e krahasuar”1. Në këtë kontekst kuptimo…

Tregimtaria mund të konsiderohet si një pjesë aspak e anashkalueshme e krijimtarisë së Petro Markos, që, ndonëse nuk është trajtuar sa duhet, meriton vëmendje. Përgjithësisht studiohen e diskutohen romanet e tij. Ai konsiderohet vetëm si romancier, ndonjëherë dhe si publicist, ndërkohë që me tregime…

Gjatë dy dekadave të fundme letërsia e Petro Markos është shpenguar e rikthyer. Duke iu referuar Intervistës me vetveten, shkruar në vitet 1980 dhebotuar me titullin Retë dhe gurët, mund të thuhet se vepra e tij është bërë tashmë e njohur në tërësinë e vet. Kjo kupton kthimin në komunikim të veprave…

Në leksikun poetik të Lasgush Poradecit një vend të veçantë zënë edhe krijimet vetjake. Në këto formime kushdo e ndien dhe vlerëson sa shkallën e lartë të intuitës dhe të kulturës gjuhësore, aq edhe mjeshtërinë e realizimit; sa njohësin e thellë të shqipes, aq edhe lëvruesin poetik të saj. Kërkesat …

Në mungesë të një tradite të hershme të lëvrimit të romanit në Shqipëri sidomos në vitet ‘60-‘80, pati ndikim të madh romani i realizmit socialist i cili i kufizonte romanit shqiptar burimin estetik, filozofik, letrar dhe shfrytëzimin e shkollave letrare – estetike të letërsisë së shek. XX-të. Por, …

Përurimi i monografisë së studiueses së mirënjohur prof. dr. Shefkije Islamaj “GJERGJ FISHTA – Gjuha dhe stili, në 2 vëllime”,në prag të jubileut të madh të 100-vjetorit të shtetit shqiptar u mbajt më 22 tetor 2012 në sallën “Aleks Buda” të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Në fjalën e hapjes p…

Pas leximit të tregimeve, novelave dhe reportazheve të Faik Ballancës, natyrisht krijon një opinion të përgjithshëm dhe, për rrjedhojë, edhe një vlerësim të caktuar, jo vetëm për autorin por dhe për veprën e tij letrare. Por, ky opinion dhe vlerësim nuk mund të merren si të plotë dhe të saktë, kur d…

Libri “Itinerare që ndërthuren” i Laura Smaqit, me nëntitull “Studime për letërsinë shqipe”, përmban 20 studime të autores shkruar për shkrimtarë, vepra dhe dukuri të letërsisë shqipe gjatë shekullit të Rilindjes deri në letërsinë më të re, prej Jeronim de Radës deri te shkrimtarët e sotëm shqiptarë…

Krijimtaria letrare e I. Kadaresë, veç kritereve letrare, mund të periodizohet duke iu referuar si kriter ndihmës “tjetrit” që është i pranishëm në veprën e tij dhe që sundon një etapë të saj pas tjetrës. Në vështrimin e këtij studimi “tjetri” identifikohet si shprehje e sindromit të armikut, një si…

Trashëgimia letrare e shkrimtarit arbëresh Franqisk Anton Santori (1819-1894), në raste të rralla është botuar në gjallje të autorit. Vetëm katër vepra kanë parë dritën e botimit dhe ndër to tri1 japin të dhëna mbi kohën kur janë shkruar dhe vendin e botimit ndërsa Il Canzoniere albanese është botua…