Sot kemi në dorë numrin 10 të revistës shkencore-kulturore “Univers”. Në këto 10 numra, me cilësinë e materialeve të botuara në të, ajo ruan vendin e merituar prej kohësh, si një nga botimet më dinjitoze e më të njohura për lexuesin e gjerë në trevat shqipfolëse. Revista botohet nga Departamenti i S…

Ernest i pazavendësueshëm ! I gjunjëzuem përpara arkivolit Tand do t’i thojsha këto fjalë, që dalin nga zemra e eme, tepër e prekun për humbjen Tande të kobëshme për mbarë popullin Shqiptar sot dhe për të gjitha generatat e ardhëshme të saja.

Materiali që po botojmë në këtë numër është një tjetër dokument me rëndësi nga kujtimet e misionarëve italianë që erdhën për herë të parë në Shqipëri që nga viti 1634. Një paraqitje të përmbledhur të këtyre dokumenteve nga Lucia Nadin, zbuluese e këtyre dokumenteve në arkivin historik të Venecies, e…

Përmbledhja studimore me titull Akademikë dhe vepra të tyre në albanologji, botim i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, Tiranë, 2022 përbën një prej silozhave më përfaqësuese të kontributeve të Shaban Sinanit në disa disiplina studimore në albanologji, ndër të cilat historia e shkrimit, historia e…

Fermanët sulltanorë përbëjnë në vetvete elitën e dokumenteve të përpiluara nga administrata osmane. Ata shprehnin dhe transmetonin dëshirën e sulltanit që i lëshonte dhe urdhrin e tij të padiskutueshëm për t’u zbatuar nga pritësit, e kushdo që të ishte, pavarësisht nga statusi social, posti ose dety…

“Mevludet në gjuhën shqipe”, është produkt i punës plot pasion, vullnetit të paepur dhe mendimit shkencor të dy autorëve, prej kohësh të njohur në fushën e shkencës, arsimit dhe të kulturës shqiptare, Faik Luli dhe Islam Dizdari. Pas shumë botimesh në një bashkëpunim të frytshëm, Luli e Dizdari, dal…

Ibrahim Naxhi Spahiu, i njohur me emrin Dervish Hima, me invencionin (dhuntinë) e logjikën e thellë prej një njohësi të mirë rrethanash politike në Ballkan dhe brenda Perandorisë Osmane mbeti njëri ndër kuadrot më të spikatur të mendimit politik të Rilindjes Kombëtare Shqiptare. I rritur dhe i eduku…

Në Arkivin Qendror të Shtetit, përveç pasurive dokumentare kryesisht në gjuhën shqipe, por edhe në gjuhë të ndryshme të perëndimit, ruhen edhe burime dokumentare në gjuhët orientale. Ato mund t’i klasifikojmë në burime arkivore dokumentare osmane, në dorëshkrime dhe në shtypshkrime në gjuhët orienta…

Defterët osmanë të quajtur “Muhimme Defter-i”, janë defterë apo fletushka që ngërthejnë problemet e sektorit ushtarak në Shtetin Osman. Këto ishin probleme të ndryshme aktuale që paraqisnin mënyrat dhe funksionimin e sistemit dhe punëve të tyre shtetërore në sektorë të ndryshëm. Këta janë defterët m…

Për Shqipërinë dhe shqiptarët, Austria përbën një emër disi të veçantë edhe në planin historik si faktor i jashtëm më i rëndësishmi në çështjen e Pavarësisë së Shqipërisë. Qëndrimi i Austro- Hungarisë spikat veçanërisht në Konferencën e Ambasadorëve në Londër më 1913 rreth kufijve tanë. Nuk është e …

Më shumë se një shekull më parë, Sami Frashëri, eruditi i shquar, ideologu i Rilindjes Kombëtare dhe kolosi i kulturës shqiptare dhe osmane, theksonte se kulturat e krijuara në Ballkan nuk duhet të jenë mure ndarëse, por ura bashkëpunimi dhe miqësie midis popujve të këtij rajoni. Si trashëgimi e kul…

Historia kombëtare shqiptare është e mbushur me ngjarje të ndryshme, data e personalitete, që kanë lënë gjurmë në ecurinë kohore. Kjo nuk ka ndodhur vetëm me historinë tonë, sepse kjo është dukuri e përgjithshme për mbarë rruzullin. Ndaj identifikimi i tyre është punë e vështirë, për të kërkohen njo…