Në këtë punim që po i prezantohet sot lexuesit të Albanon, synohet që nëpërmjet udhëtimit në dokumente zyrtare të rralla arkivore, të evidentohen procese të rëndësishme të transformimit të sistemit arsimor shqiptar gjatë viteve 1934 - 1940, që përkojnë me dy periudha të rëndësishme të historisë së S…

Dhe diku, në një cep të tavolinës së punës së albanologut, disa fletë të përkthimit në frëngjisht të pjesës shtesë të Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo të sapodërguar në shtëpinë botuese franceze duket se mezi ç’presin të renditen në dosjen e romanit të plotësuar tashmë edhe në frëngjisht; hesh…

Në këtë punim studimor do të analizojmë konceptet dhe mendimet e studiuesit të njohur Arshi Pipa për romantikun e parë shqiptar, Jeronim de Rada. Punimi ynë ka për bazë trilogjinë studimore të Arshi Pipës Trilogia Albanica II, Hieronymus De Rada (1978), një analizë që shtrihet nga linguistika (leksi…

Dijetarët e epokës së artë islame, dhanë kontribut jashtëzakonisht të madh në zhvillimin e shkencës në përgjithësi, si dhe gjeografisë e historisë në veçanti. Këta dijetarë nuk i kufizuan studimet e tyre brenda kufijve të shtetit islam. Studimet e tyre i kaluan kufijtë e këtij shteti, ata panë edhe …

Kjo mënyrë paraqitjeje e një fragmenti të shkëputur nga një studim më i plotë për poetikën e P. Budit1, është përgjithësisht e re në traditën e studimeve tona. Vetëm nga viti 1955 e këndej, ka të dhëna që janë bërë përpjekje për rimar të ndonjë vepre letrare, siç është një shtojcë në studimin e K. A…

Kemi të bëjmë me një pasuri intelektuale unikate si dëshmi e radhës që i takon fundit të viteve 30-të të shek. XX, por që ende gjëllin në hije në historinë e kulturës së shkrimit shqip. Kumtojmë kështu thukët motivin farëmirë që na nxiti të zbardhim prej fondit I[lo] M[itkë] Q[afëzezi] (AQSH Tiranë)…

Në dy vitet e fundit në Kolegjin Saverian të Shkodrës (1931-1933), ku mësues të gjuhës shqipe dhe të retorikës pati poetin Ndre Mjeda, rioshi Veli Stafa e ndjeu veten të prirur nga vjershat. Këputi një trëndafil të bardhë dhe duke e çuar te buzët e puthi lehtë. Por shpejt studenti Veli Stafa u bë me…

Më datë 20 dhjetor 2019, në mjediset e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, zhvilloi punimet Konferenca Shkencore Ndërkombëtare Franqisk A. Santori dhe trashëgimia gjuhësore e letrare e shqiptarëve. Kjo konference u organizua me rastin e një përvjetori të rëndësishëm, 200 vjetorit të lindjes së shk…

Mbi librin e Nehat Krasniqit, “Zhvillimi i kulturës shqiptare me ndikime orientale prej shekullit XVIII deri në fillimet e Rilindjes Kombëtare”. Instituti Albanologjik. Prishtinë, 2017 Ky  libër  i  Prof.  Dr.  Nehat  Krasniqit,  hulumtues  i  njohur i periudhës osmane në historinë dhe kulturën e sh…

Prof. em. dr. Pavli Haxhillazi, i lindur në Elbasan më 7 shkurt 1941, pasi kreu shkollën e mesme pedagogjike në atë qytet, ndoqi studimet universitare në Tiranë në degën e gjuhës shqipe dhe të letërsisë në Fakultetin e Historisë e të Filologjisë, ku u shqua për rezultate të larta. Menjëherë pas dipl…

Përveç teksteve që janë botuar në formë monografish, artikujsh të veçantë apo përmbledhjet e tyre në libra teorikë e doracakë si edhe sprovat për sistemimin e një Historie të Letërsisë shqipe (shqiptare), përveç referateve të publikuar në shtypin letrar e politik të kohës e përtej veprave autoriale,…

Nxitjen për këtë punim e përjetuam gjatë rileximit të një pjese të trashëgimisë postume të eruditit siculo-arbëresh Nikollë Keta (= Niccolò Chetta 1741-1803) që është rrokur si e tillë në librin Nicolò Chetta. Testi letterari in albanese (Caltanissetta 2004), i përgatitur si botim kritik prej Matte…