Jeta dhe vepra e Hafëz Ali Riza Ulqinakut (1855 – 1913) Në Ulqin, si krijues vlerash kulturore dhe shkollore përmendet hafëz Ali Riza Ulqinaku, i cili ka shkruar “Mevludin”. Në gjuhën shqipe e kanë shkruar “Mevludin”, edhe shkrimtarë shqiptarë, si Hasan Zyko, Ismail Floqi, Haxhi Çiçkaj, Avdullah Kon…

Shpallja e republikës së re turke dhe ngritja e organeve të reja qeveritare me në krye Mustafa Qemalin, shënojnë fazën e parë të përpjekjeve për një lidhje diplomatike ndërmjet dy vendeve. Ato do të konkretizoheshin vetëm në fillim të vitit 1920, kur u krijuan rrethanat për një marrëveshje diplomati…

Vepra e parë e Sami Frashërit[1] “Taaşşuk-i Tal’at ve Fitnat” (Dashuria e Talatit me Fitnetin)[2] njëherësh është romani i parë në letërsinë turke. Samiu këtë vepër e shkroi kur i kishte 21 vjet. Për herë të parë është botuar më 1872 në gjuhën turke-osmane. Fillimisht u botua në tri pjesë dhe lajmi…

Profesor Hasan Tahsini e njohu thellë dhe e ushtroi gjatë gjithë jetës punën e mësuesit dhe të pedagogut. Ai e njohu thellë mendimin pedagogjik dhe psikologjik, madje ndër më të parët. Botoi “Psikologjia”, të parin tekst mësimor universitar në këtë fushë, si dhe veprën pedagogjike “Edukimi i të vegj…

Në Arkivin Qendror të Shtetit, përveç pasurive dokumentare kryesisht në gjuhën shqipe, por edhe në gjuhë të ndryshme të perëndimit, ruhen edhe burime dokumentare në gjuhët orientale. Ato mund t’i klasifikojmë në burime arkivore dokumentare osmane, në dorëshkrime dhe në shtypshkrime në gjuhët orienta…

Është e njohur se në gjuhën shqipe, ashtu si edhe në gjuhët e tjera të Ballkanit, kanë hyrë një numër i konsiderueshëm fjalësh me burim nga gjuhët orientale të fesë islame: arabishtja, turqishtja, persishtja. Depërtimi i tyre lidhet, në radhë të parë, me shtrirjen e Perandorisë Osmane në Ballkan, me…

Studimet e fundit japin një tablo tjetër, sipas të cilës ne i kemi shumë borxh matematikës arabo-islamike. Me siguri, shumë nga idetë që më parë quheshin të shkëlqyera, falë matematikanëve evropianë të shekujve XVI, XVII dhe XVIII, tani dihet se kanë qenë zhvilluar nga matematikanët arabo-islamikë k…

- Rreth librit të Prof. dr. Arian Kadiu “Dibra e Madhe dhe një vështrim në Dibrën e Vogël” Autori synon të na paraqesë një panoramë të historikut të trevës dibrane duke gërmuar që në lashtësi. Që në shkrimet e historianëve të antikitetit: Herodotit, Tukedidit, Polibit dhe Tit Livit, gjen të dhëna sh…

Në fillim të shek. XX në Perandorinë Osmane po rritej numri i kundërshtarëve ndaj politikës së Sulltanit Abdyl Hamiti II. Popujt e kombësive të ndryshme si, turke, arabe, shqiptare, kurdë dhe armenë, i bashkonte urrejtja e përbashkët kundër regjimit hamidian. Fillimisht u krijuan organizata të fsheh…

Vitet 1908-1910 u karakterizuan nga shumë zhvillime dhe ngjarje historike. Në Perandorinë Osmane kishte filluar një lëvizje kundër sulltanit e quajtur “turqit e rinj”. Ata krijuan në Stamboll një komitet të fshehtë të quajtur “Bashkim e përparim” që si qëllim kishte përmbysjen e regjimit absolutist…

Në muajt e parë të vitit 1910 pasi xhonturqit konsoliduan pushtetin e tyre politik, menduan se kishte ardhur koha për ta eliminuar një herë e mirë nacionalizmin shqiptar. Kjo u vu re me miratimin e një sërë ligjesh, të cilat synonin rekrutimin e përgjithshëm në malësitë shqiptare; vendosjen e taksa…

Pozita e shqiptarëve gjatë luftërave osmane-ruse të viteve 1877-1878 ishte shumë e rënd, e cila i dërgonte ata në një pozicion mjaft të vështirë mbijetese. Popujt sllavë të Ballkanit, të mbështetura nga Perandoria Ruse, sulmuan territoret osmane në Ballkan duke i detyruar që të tërhiqen nga zonat që…