Fshatrat e luginave të Dropullit dhe të Vurgut të Delvinës në gjendjen e sotme të popullsisë së tyre paraqiten si ishuj gjuhësorë greqishtfolës të rrethuar nga fshatra shqipfolëse. Prania e një popullsie greqishtfolëse në ato fshatra paraqit disa pikëpyetj.e që kërkojnë shpjegim. Në radhë të parë,…

“Erveheja”, novela e njohur në vargje e njerit prej poetëve më të spikatur të “shkollës” së bejtexhinjve, Muhamet Kyçykut (Çamit), është edhe novela e parë e letërsisë shqiptare. U shkrua më 1826 dhe pa dritën më 1888, në saje të një përfaqësuesi të Rilindjes shqiptare, Jani Vretos që mori nismën p…

Në udhëtimin e ankthshëm që çifti i sapomartuar Vorpsi ndërmerr në Rrafshin e Veriut, Besian Vorpsi, personazh kryesor i romanit të Ismail Kadaresë “Prilli i thyer”, i deklamon së shoqes bindjen se “Kanuni s’është vetëm kushtetutë [...]. Ai është një mit kolosal në formë kushtetute”. Në atmosferën…

Ka kaluar më shumë se një vit qëkurse leksikografia jonë dhe bota shkencore shqiptare u pasuruan me një vepër të re, që është e rrallë në llojin e vet, “Fjalor i gjuhës shqipe” të Mehmet Elezit. Hartimi i një vepre të tillë, me përmasa jo të zakonshme, realizohet përgjithësisht nga grupe autorësh q…

Në ndërkohën 1930-1940 Lasgushi ishte nga autorët më të njohur në letërsinë shqiptare. Poezitë e para kishin gjetur vend në organe që botoheshin nga kolonitë shqiptare në mërgim, ndërsa më pas në një pjesë të mirë të revistave që botoheshin brenda Shqipërisë. Ato tërhoqën vëmendjen si ligjërim poet…

Përgjithësisht është pranuar se sistemi i mjeteve gramatikore nga Meshari i Buzukut deri në ditët tona ka ndryshuar shumë pak. Kjo është e vërtetë dhe e dukshme sidomos për paradigmën emërore. Në sistemin foljor gjendja duket se është pak më ndryshe. Po të vërehen me kujdes grupet foljore apo zgjed…

Në korrik të vitit 1945 në artikullin e S. Malëshovës “Roli i kulturës në Shqipërinë e sotme” vlerësohej dhe mbrohej ende me guxim vepra e Fishtës dhe e Konicës me argumentin se “ishte e lidhur ngushtë me Rilindjen e Shqipërisë” dhe kësisoj paraqitej si “pjesë e pandarë e trashëgimit tonë nacional”…

Në hullinë e përpjekjeve gjithnjë e më intensive, që po bëhen gjatë viteve të fundit, për një rishikim e rivlerësim shkencor sa më të saktë e objektiv të traditës sonë letrare, të injoruar, të nënvlerësuar ose të denigruar për shkaqe jashtëartistike gjatë 45 vjetëve të sundimit të diktaturës komun…

Në vitin 2006 është botuar “Fjalori i gjuhës shqipe” i Mehmet Elezit. Me botimin e “Fjalorit të gjuhës shqipe” dhe me sprovën “Gjuha shqipe në bunker?!” (Tiranë, 2005) Mehmet Elezi ka dhënë kontribut edhe në fushën e gjuhësisë shqiptare. Për të shprehur qëndrimin e tij ndaj mendimit shkencor gjuhës…

Rruga që ka përshkuar gjuha shqipe gjatë shekujve për t’i shpëtuar trysnisë asimiluese të gjuhëve të perandorive me të cilat është ndeshur për rreth gati dy mijëvjeçarë në truallin e vet dhe për t’u bërë gjuhë shkrimi, gjuhë kulture dhe gjuhë letrare e kombit shqiptar ka qenë e gjatë dhe e mundimsh…