Arbëreshët e njohin si profesori që mbësonte gjuhën shqipe në Universitetin e Romës, ku shumë të rinj nga katundet arbëreshë të Kalabrisë, të Siqelisë dhe të Molisit, që stiudiojin në Romë, vejin a e gjëjin sa t’e njihin, dhe shumica, sa të gjegjin lecionat që ai mbante te Instituti i Studimeve Shqi…

Vëllimi “Horizonte etnokulturore” shënon të 20-tin të botimeve të prof. Ramazan H. Bogdani gjatë një periudhe 44-vjeçare, 1976-2020. I trajtuar me nocionet emërtuese horizonte dhe etnokulturorë, sigurisht që dëshmon për një gjithësi materiale dhe shpirtërore të traditave tona, në vështrimin etnograf…

Në dhjetor të vitit 2004 zhvilloi punimet konferenca shkencore “Leksikografia shqipe – trashëgimi dhe perspektivë”. Ishte konferenca e parë me këtë tematikë. Në referatin e tij, akademik prof. dr. Jani Thomai tha: “Leksikografia shqipe, siç dihet, është fusha më e hershme dhe më e pasur në gjuhësinë…

Prof. Tito Jochalas është një emër i mirënjohur në studimet albanologjike. Ka kryer studimet e larta filologjike në Universitetin e Athinës (1965). Punoi në fillim si lektor i gjuhës greke në Universitetin e Palermos, ku u njoh me mjedisin arbëresh. Më 1970 kreu studimet në fushën e albanologjisë pr…

Është e njohur se studimi i gjithanëshëm e një gjuhe është i lidhur ngushtë me gjurmimet e djalekteve, që paraqiten në atë gjuhë. Shumë herë bile djalektet e periferisë dhe ato jashtë shtetit ashtu të papërpunuara janë shumë me rëndësi jo vetëm për arësye të fjalorit të tyre, por edhe për strukturën…

Më 1836, pra, vetëm në moshën njëzetedyvjeçare, Jeronim De Rada do të nxirrte në dritë veprën e vet të parë, “Këngët e Milosaos”, birit të despotit të Shkodrës1. Ky krijim poetik është një kryevepër e letërsisë arbëreshe dhe, në një rrafsh më të gjerë, e letërsisë shqiptare. Njëkohësisht, ndonëse nu…

Do të jetë një Fjalor me rreth 100 000 fjalë. Në rrethet tona gjuhësore, ky Fjalor është kërkuar që në vitin 2007. Madje, qe hartuar edhe një projekt. Por projekti nuk mori rrugë, siç u komentua atëherë, për arsye financiare. Kemi rastin të vlerësojmë shumë nismën dhe ngulmimin e Akademisë së sotme …

Shqyrtimi i një vepre letrare, madje i një pjesëze të veçantë të saj, siç është vargëzimi hyrës i Këngëtores arbëreshe (që për lehtësi studimi, por jo vetëm, emërtohet nga studiuesit si "prolog" - tetë vargje, të organizuara në dy strofa), duket si ndërmarrje që mund të bjerë ndesh me vetë parimet q…

Onomastika e folklorit në veprën e Thimi Mitkos është një nga pjesët më të rëndësishme dhe njëherazi, shumë e pasur me emra të përveçëm vendesh e njerëzish, toponime e antroponime që janë pasqyruar në veprën e tij. Në veprën e Thimi Mitkos, përpos onomastikës, gjenden elemente logjike, etike, psikol…

Fillimi i shekullit XX, shënon një rritje të veprimtarisë kombëtare të italo- shqiptarëve. Në këto lëvizje dhanë kontributin e tyre kolonitë arbëreshe në rajone të ndryshme si në Siçili, Napoli, Kalabri etj.1 Mjaft njerëz të kulturuar, studiues dhe lëvrues të gjuhës shqipe, të cilët me veprat e…

Figura e ndritur e heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastrioti Skënderbeut, zë një vend të spikatur në krijimtarinë shpirtërore të shqiptarëve. Kjo figurë madhore himnizohet në këngët heroike për bëmat dhe sakrificat në emër të lirisë dhe dinjitetit njerëzor, dashurisë së pakufishme për atdheun dhe për t…

Shekulli XIX është shekulli i zgjimit të shqiptarëve. Pas treqind vjetësh robërie të rëndë dhe padijeje të thellë, që i kishte shpurë në prag të zhbërjes si komb i veçantë, bota shqiptare nisi të lëvizte. Përtej Adriatikut, ku zgjimi kishte nisur një shekull më parë, Engjëll Mashi, me librin e tij “…