Qyteti i Mitrovicës u çlirua nga pushtimi turk gjatë Luftës së Parë Ballkanike. Pushteti i vjetër turk u zëvendësua nga pushteti i Mbretërisë së Serbisë. Qyteti dhe rrethinat e tij fillimisht ishin pjesë e rrethit të Prishtinës, më pas të Novi Pazarit, ndërsa drejt fundit të vitit 1913 i rrethit të …

Ndonëse me fillimin e Luftës së Parë Botërore Kosova nuk ishte e përfshirë menjëherë në ato territore ku zhvilloheshin luftimet, ajo me të gjitha potencialet e veta ndodhej në luftë, ngase e gjithë ekonomia e saj ishte përfshirë nëpërmjet rekuizimeve të të mirave materiale, si të drithit e kafshëve,…

Në periudhën pas Revolucionit të Turqve të Rinj, ka të dhëna kontradiktore dhe shpesh të njëanshme për marrëdhëniet agrare në Ferizaj dhe rrethinat e tij. Kjo vlen veçanërisht për literaturën, por shpesh edhe për dokumentet e asaj kohe, që vijnë si nga Serbia borgjeze ashtu edhe nga historiografia e…

Për ndriçimin objektiv dhe të gjithanshëm të rrethanave shoqërore dhe politike në Prishtinë dhe rrethinë ndërmjet dy luftërave botërore, veç materialeve arkivale, shfrytëzohen edhe të dhëna të tjera. I tillë është edhe shtypi i kohës. Pasi në këtë kohë ai nuk mungoi, të dhënat e tij plotësojnë mjaft…

Vëzhgimet mbi të kaluarën e pavarësisë së Kosovës midis viteve 1937-1945 paraqiten në dy drejtime kryesore: ngritja dhe rënia e saj brenda Luftës Nacionalçlirimtare (LANÇ) dhe lufta e udhëhequr për të nga armiqtë e LANÇ-it. Në të dy këto nivele, lufta për ngritjen dhe rënien e pavarësisë…

Të pakënaqur me situatën dhe statusin e tyre, popullsia shqiptare pas vitit 1945 duhej të gjente forma të ndryshme aktiviteti për të shprehur pakënaqësinë e tyre. Shprehja e pakënaqësisë, për shkak të faktit që Kosova mbeti brenda Serbisë, ishte e ndaluar si formë institucionale. Ata që shprehnin re…

Në këtë punim të shkurtër do të përpiqemi të ndriçojmë dy veprime gjenocidi të pushtetit serb mbi viset e okupuara shqiptare. Ndër veprimet më karakteristike dhe më të shpeshta të ushtrisë serbe e malazeze në fazën e parë të pushtimit të viseve shqiptare (1912) ishte ndezja e fshatrave, së bashku me…

INstituti i Historisë në Prishtinë organizoi më 6 Prill 1996, një tryezë të rrumbullakët kushtuar pesëmbëdhetë vjetorit të demonstratave të vitit 1981. Edhe pse në shumë masmedia shqiptare, individët dhe subjektet politike në mënyrë parciale kishin shkruar dhe përkujtuar këto ngjarje, Instituti i H…

Pas kapitullimit të Jugosllavisë dhe ndarjes së Kosovës në zona të okupuara, Kaçaniku me rrethinat e tij mbeti nën okupimin bullgar kundër vullnetit të tij. Edhe pse popullsia shqiptare e kësaj zone kishte pritur me padurim shkatërrimin e Jugosllavisë së vjetër, madje edhe me ndërhyrje nga jashtë, p…

Kolonizimi i Kosovës, e së bashku me këtë edhe i trevës së Ferizajt, ka zgjatur gjatë tërë kohës së ekzistimit të Mbretërisë Jugosllave, përkatësisht prej vitit 1918 deri më 1941. Intensiteti i kolonizimit ka qenë i ndryshëm dhe i cili është varur prej rrethanave ekonomiko-politike në Kosovë dhe në …

Dr. Seit Lipa u lidh përjetësisht me Institutin e Historisë prej vitit 1969, pikërisht kur ky institucion, atëherë si Ent i Historisë, bënte hapat e parë në fushën e hulumtimit, studimit dhe të përsosjes të metodave hulumtuese në lëmin e historiografisë. Detyrë kjo që nuk ishte aspak e lehtë. Përkun…

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Kosova e trevat e tjera etnike shqiptare në Jugosllavi jo vetëm që u penguan të bashkoheshin me Shqipërinë, në bazë të vendimeve të Konferencës së Bujanit, por edhe u ndanë në 4 njësi të Federatës jugosllave: në atë të Kosovës, të Maqedonisë, të Serbisë dh…